|محمدرضا جهان‌پرور
نظام فاشيستى آلمان با محكم‌شدنِ جاى پاى نازى‌ها دست به دخالت گسترده در اقتصاد زد. با قيمت‌گذارى دولت رايش در بازارهاى نيروى انسانى، سرمايه، بيش‌تر كالاهاى واسطه و با شروع جنگ، كالاها و خدمات مصرفى، اقتصاد آلمان دولتى شد.
صاحبان صنايع و سرمايه در سال‌هاى آغازى دهه ٣٠ از ترس قدرت‌گيرى كمونيسم، ساكت يا همراه با نازى‌ها بودند. با محكم‌شدنِ موقعيت نازى‌ها، از ترسِ از دست دادنِ دارايى‌ها و يا جان خود، ميزانِ ازپيش‌تعيين‌شده‌اى از درآمد بنگاه خود را قبول كرده و با رژيم همكارى كردند.
«يالمار شاخت»، رئيس بانک مركزى و سپس وزير اقتصاد رژيم نازى، ابتدا برنامه خصوصى‌سازى گسترده‌اى را در سال‌هاى ١٩٣٣-٣٤ اجرا كرد. هدف، تحميلِ هزينه‌ی ورشكستگى بنگاه‌هاى ناتوان از رقابت به بخش خصوصى و جمع‌آورى پول براى شروع برنامه‌ی نظامى حزب نازى بود.
سپس با محدود كردنِ رقابت (انحلال شركت هاى كوچک)، محدود كردنِ ورود شركت‌ها به بازار بورس، محدود كردنِ توانايى شركت‌ها در پرداخت سود (حداكثر سالى ٦٪)، محدوديت خريد و فروش سهام در بازار بورس، تعيين دستمزد از سوى وزارت اقتصاد و صنعت رايش، جلوى كاركرد بازار در تخصيص منابع را گرفتند.
قراردادهاى دولتى در سال‌هاى ميانى و پايانى دهه ٣٠ بزرگ بودند و با ورود دوباره ظرفيت صنعتى كه در دوره‌ی بحران اقتصادى ١٩٢٩-١٩٣٢ عاطل مانده بود، توليد، درآمد، و سطح رفاه جهشى بزرگ داشت. دستگاه حزب نازى تجارت خارجى، مديريت بنگاه‌ها، تخصيص منابع، و سمت‌و‌سوى توليد صنعتى و خدمات را از ميانه‌ی دهه‌ی ١٩٣٠ در دست گرفت. پس از ١٩٣٨، كارفرمايان ديگر نمى‌توانستند بدون "مشاوره" "فرماندهان توليد" و يا "رهبران كار" درباره‌ی استخدام يا اخراج نيروى كار تصميم بگيرند. با شروع جنگ در سال ٣٩، حزب نازى جيره‌بندى كالاهاى مصرفى را شروع كرد.
تصميمات مربوط به توليد به دفتر و دستگاه گورينگ سپرده شده، كنترل صاحبان بنگاه‌ها تنها در اسم بود. گالبرايت، ميزز، و شومپيتر همگى به شباهت سيستم اقتصادى آلمان نازى و شوروى استالين اشاره كرده اند. گالبرايت دولتى شدنِ اقتصاد آلمان در صورت ادامه‌ی حكومت نازى‌ها را اجتناب‌ناپذير مى‌دانست.
سوسياليستى خواندنِ نظام اقتصادى آلمان نازى، تفننى يا بازى كلامى نيست. هدف حزب نازى در دست گرفتن و كنترل مستقيمِ تمامى اهرم‌هاى قدرت از جمله اقتصاد براى هدف سياسى بود. تفاوت ميان نازى‌ها و كمونيست‌ها تنها در سرعت سياسى و دولتى كردن اقتصاد بود، نه در نيت و سرانجام سياست ها.
✅ @karkhone
نظام فاشيستى آلمان با محكم‌شدنِ جاى پاى نازى‌ها دست به دخالت گسترده در اقتصاد زد. با قيمت‌گذارى دولت رايش در بازارهاى نيروى انسانى، سرمايه، بيش‌تر كالاهاى واسطه و با شروع جنگ، كالاها و خدمات مصرفى، اقتصاد آلمان دولتى شد.
صاحبان صنايع و سرمايه در سال‌هاى آغازى دهه ٣٠ از ترس قدرت‌گيرى كمونيسم، ساكت يا همراه با نازى‌ها بودند. با محكم‌شدنِ موقعيت نازى‌ها، از ترسِ از دست دادنِ دارايى‌ها و يا جان خود، ميزانِ ازپيش‌تعيين‌شده‌اى از درآمد بنگاه خود را قبول كرده و با رژيم همكارى كردند.
«يالمار شاخت»، رئيس بانک مركزى و سپس وزير اقتصاد رژيم نازى، ابتدا برنامه خصوصى‌سازى گسترده‌اى را در سال‌هاى ١٩٣٣-٣٤ اجرا كرد. هدف، تحميلِ هزينه‌ی ورشكستگى بنگاه‌هاى ناتوان از رقابت به بخش خصوصى و جمع‌آورى پول براى شروع برنامه‌ی نظامى حزب نازى بود.
سپس با محدود كردنِ رقابت (انحلال شركت هاى كوچک)، محدود كردنِ ورود شركت‌ها به بازار بورس، محدود كردنِ توانايى شركت‌ها در پرداخت سود (حداكثر سالى ٦٪)، محدوديت خريد و فروش سهام در بازار بورس، تعيين دستمزد از سوى وزارت اقتصاد و صنعت رايش، جلوى كاركرد بازار در تخصيص منابع را گرفتند.
قراردادهاى دولتى در سال‌هاى ميانى و پايانى دهه ٣٠ بزرگ بودند و با ورود دوباره ظرفيت صنعتى كه در دوره‌ی بحران اقتصادى ١٩٢٩-١٩٣٢ عاطل مانده بود، توليد، درآمد، و سطح رفاه جهشى بزرگ داشت. دستگاه حزب نازى تجارت خارجى، مديريت بنگاه‌ها، تخصيص منابع، و سمت‌و‌سوى توليد صنعتى و خدمات را از ميانه‌ی دهه‌ی ١٩٣٠ در دست گرفت. پس از ١٩٣٨، كارفرمايان ديگر نمى‌توانستند بدون "مشاوره" "فرماندهان توليد" و يا "رهبران كار" درباره‌ی استخدام يا اخراج نيروى كار تصميم بگيرند. با شروع جنگ در سال ٣٩، حزب نازى جيره‌بندى كالاهاى مصرفى را شروع كرد.
تصميمات مربوط به توليد به دفتر و دستگاه گورينگ سپرده شده، كنترل صاحبان بنگاه‌ها تنها در اسم بود. گالبرايت، ميزز، و شومپيتر همگى به شباهت سيستم اقتصادى آلمان نازى و شوروى استالين اشاره كرده اند. گالبرايت دولتى شدنِ اقتصاد آلمان در صورت ادامه‌ی حكومت نازى‌ها را اجتناب‌ناپذير مى‌دانست.
سوسياليستى خواندنِ نظام اقتصادى آلمان نازى، تفننى يا بازى كلامى نيست. هدف حزب نازى در دست گرفتن و كنترل مستقيمِ تمامى اهرم‌هاى قدرت از جمله اقتصاد براى هدف سياسى بود. تفاوت ميان نازى‌ها و كمونيست‌ها تنها در سرعت سياسى و دولتى كردن اقتصاد بود، نه در نيت و سرانجام سياست ها.
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment