عاشقانه زِریادِرِس و اُداتیس
✳️ از ادب غنایی ایران پیش از اسلام
خارس میتلنی اینگونه نقل کرده است که هیستاسپس فرمانروای ماد و سرزمین های سفلی آن بود و زریادرس بر نواحی علیای دروازه های خزر تا تنائیس حکمرانی داشت . در آن سوی تنائیس ، مراثی ها می زیستند که فرمانروای آنان امارتس بود و دختری به نام اداتیس داشت که زیباترین زن آسيا به شمار میرفت . اُداتیس زِریادِرِس را در خواب دید و دل بدو بست و زریادرس نیز در خواب مفتون آن دختر شد .
زریادرس کوشید تا اداتیس را به دست آورد اما توفیق نیافت زیرا پدر دختر نمی خواست او را به مردی بیگانه شوهر دهد . دیری نگذشت امارتس جشن ازدواجی برگزار کرد که در آن خویشان و نزدیکان و اشراف دربار او حضور داشتند و از اداتیس خواست که جامی شراب به کسی بدهد که مایل به ازدواج با اوست . زریادرس که اداتیس او را پیش از ماجرا آگاه کرده بود به شتاب به همراهی گردونه ران خود از تنائیس گذشت و با لباس سکایی ، ناشناس وارد تالار جشن شد و اداتیس جام او را پر کرد .
به گفته میتلنی ، این داستان در میان مردم آسيا شهرت بسیار داشته و آن را بر دیوار های معابد ، کاخ ها و حتی خانه های خود نقاشی می کردند و اشراف غالبا نام دختران خویش را اداتیس می گذاشتند .
به نظر بویس این داستان اصل مادی دارد و با آیین پرستش خدای عشق ( احتمالا اناهیتا ) ارتباط داشته است و بعد ها به صورت داستان گشتاسب و کتایون وارد حلقه داستان های کیانی شده است که در شاهنامه منعکس است .
ایرانشناسان بر آنند که شخصیت اساطیری گشتاسب و کتایون در شاهنامه ریشه در این داستان دارد.(دکتر ژاله آموزگار)
مطلب ارسالی از : دکتر محمود علی اصغری
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan