✳️دانش و دانایی در شاهنامهِ فردوسی فرزانه
▪️در شاهنامهِ فردوسی فرزانه از همنشینی با نادان پرهیز شده است، در نگاه فرزانهِ توس، #دانش، پایانی ندارد ...
《چو دیدار یابی به شاخ سخن
بدانی که دانش نیاید به بن》
▪️فردوسی خردمند، آن هایی را که خود را دانای روزگار می دانند، نادان می خواند، فردوسی بزرگ باور دارد کسی که خردمند باشد، به دانش جویی و دانش آموزی گرایش می یابد و خود را هیچ گاه از زندگی، بی نیاز از دانش نمی پندارد، همچنین ارزش آدم را به #دانش می داند.
《بیارای دل را به دانش که ارز
به دانش بود، تا توانی بورز》
▪️در بینش فردوسی بزرگ، آن که داناست، آدمِ ستیزه گر و خشونت گر نیست و در هر کاری درنگ و شکیبایی و دوراندیشی را بر شتاب و سبکسری برمی گزیند ...
《به دانش دو دست ستیزه ببند
چو خواهی که از بد نیابی گزند
که دانا به هر کار، سازد درنگ
سر اندر نیارد به پیکار و ننگ》
▪️فردوسی بزرگ رنج تن را در راه دانش آموزی و دانایی روا می داند، چرا که #دانش را چراغ جان می داند و مایهِ دل افروزی ...
《ز دانش در بی نیازی مجوی
و گر چند از و سختی آید به روی
ز فرهنگ و ز دانش آموختن
سزد گر دلت یابد افروختن
زمانی میاسای ز آموختن
اگر جان همی خواهی افروختن》
▪️آن که خرد(عقلی) دارد، در پی #دانش خواهد بود تا خرد خویش را ورزیده کند ...
《هر آن مغز کو را خرد، روشن ست
ز دانش یکی بر تنش، جوشن ست
کسی کو به دانش توانگر بود
ز گفتار، کردار بهتر بود
به آموختن گر فروتر شوی
سخن را ز دانند گان، بشنوی》
▪️و کسی که گریزان از آموختن باشد جفای روزگار را بیشتر تجربه خواهد کرد ...
《که را گم شود راه آموزگار
سزدگر جفا بیند از روزگار
هر آن گه که گویی که دانا شدم
به هر دانشی بر، توانا شدم
چنان دان که نادان تری آن زمان
مشو بر تن خویش بر، بدگمان
میاسای ز آموختن یک زمان
ز دانش میفکن دل اندر گمان
چو خواهی که رنج تو آید به بر
ز آموزگاران مپرتاب سر
در دانش و آنگهی راستی
گرین دو نیابی، روان کاستی 》
▪️فرزانهِ توس باور دارد که #دانش آدمی با همهِ ارزشی که دارد، در برابر رازهای هستی و پروردگار، ناتوان هست ...
《همه دانش ما به بیچارگی است
به بیچارگان بر، بباید گریست
ازین پرده برتر، سخن گاه، نیست
به هستی، مر اندیشه را راه نیست》
▪️و از نادان و سفله پرهیز را بایسته می داند و هم نشینی با دانا را سبب ارجمندی ...
《ز نادان نیابی جز از بتری
نگر سوی بی دهانشان ننگری
چو دانا تو را دشمن جان بود
به، از دوست مردی که نادان بود
بدان گه شودتاج خسرو، بلند
که دانا بود نزد او، ارجمند
هر آن کس که دانش، فرامش کند
زبان را به گفتار، خامش کند
هنر جوی با دین و دانش، گزین
چو خواهی که یابی ز بخت، آفرین》
❇️ مطلب ارسالی از: سرور آرش ، گروه ادبی سیمرغ
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan