آیا بدون داشتن شواهد کافی می توان هر دارویی را برای بیماران مبتلا به کرونا مطالعه کرد؟
در طی چند روز اخیر مطالعه ای برای بررسی اثربخشی داروی ترکیبی سووداک (شامل سوفوسبویر/داکلاتاسویر) برای درمان بیماران مبتلا به COVID-19 در مرکز ثبت کارآزمایی بالینی ایران منتشر شده است. با وجود اینکه انجام این مطالعه در جهت پیدا کردن یک داروی موثر در مهار بیماری می تواند بسیار حائز اهمیت باشد، در نظر گرفتن نکات زیر ضروری است.
در این رابطه نکته ای که جلب توجه می کند، استفاده از درمان ضد ویروسی هپاتیت سی برای کرونا می باشد. دو داروی این رژیم، دو پروتئین پلی مراز و NS5A ویروس هپاتیت سی را مهار می کنند. هردو ویروس هپاتیت سی و SARS-CoV-2 واجد RNA و پلی مراز RdRp مشابه هستند. همانطور که چند روز پیش در پستی جداگانه در مورد سوفوسبویر، مهار کننده همین پلی مراز صحبت شد، مطالعه بالینی آن بسیار حائز اهمیت است و با پشتوانه علمی لازم می باشد. به صورت خلاصه، مطالعات in-silico نشان داده اند پلی مراز هر دو ویروس ساختار مشابه دارند و محتمل است که سوفوسبویر بر SARS-CoV-2 هم موثر باشد. اما نکته اصلی همراه بودن سوفوسبویر با داروی داکلاتاسویر یا همان مهار کننده NS5A می باشد. پروتئین NS5A مشابهی در خانواده ویروس های کرونا وجود ندارد و درنتیجه داکلاتاسویر با احتمال قریب به یقین اثری بر SARS-CoV-2 و درمان COVID-19 ندارد. در چنین شرایطی محققین اصلی این مطالعه که ظاهرا تولید کنندگان داوری سوفوسبویر/داکلاتاسویر (برند سووداک) هم می باشند می توانستند داروی سوفوسبویر را بصورت جداگانه تولید و مورد بررسی قرار دهند. حال جای این پرسش باقی است که آیا مطالعه بالینی داروی داکلاتاسویر که هیچ پشتوانه علمی برای استفاده از آن در بیماران COVID-19 وجود ندارد، غیرعلمی و غیراخلاقی نمی باشد؟
در طی چند روز اخیر مطالعه ای برای بررسی اثربخشی داروی ترکیبی سووداک (شامل سوفوسبویر/داکلاتاسویر) برای درمان بیماران مبتلا به COVID-19 در مرکز ثبت کارآزمایی بالینی ایران منتشر شده است. با وجود اینکه انجام این مطالعه در جهت پیدا کردن یک داروی موثر در مهار بیماری می تواند بسیار حائز اهمیت باشد، در نظر گرفتن نکات زیر ضروری است.
در این رابطه نکته ای که جلب توجه می کند، استفاده از درمان ضد ویروسی هپاتیت سی برای کرونا می باشد. دو داروی این رژیم، دو پروتئین پلی مراز و NS5A ویروس هپاتیت سی را مهار می کنند. هردو ویروس هپاتیت سی و SARS-CoV-2 واجد RNA و پلی مراز RdRp مشابه هستند. همانطور که چند روز پیش در پستی جداگانه در مورد سوفوسبویر، مهار کننده همین پلی مراز صحبت شد، مطالعه بالینی آن بسیار حائز اهمیت است و با پشتوانه علمی لازم می باشد. به صورت خلاصه، مطالعات in-silico نشان داده اند پلی مراز هر دو ویروس ساختار مشابه دارند و محتمل است که سوفوسبویر بر SARS-CoV-2 هم موثر باشد. اما نکته اصلی همراه بودن سوفوسبویر با داروی داکلاتاسویر یا همان مهار کننده NS5A می باشد. پروتئین NS5A مشابهی در خانواده ویروس های کرونا وجود ندارد و درنتیجه داکلاتاسویر با احتمال قریب به یقین اثری بر SARS-CoV-2 و درمان COVID-19 ندارد. در چنین شرایطی محققین اصلی این مطالعه که ظاهرا تولید کنندگان داوری سوفوسبویر/داکلاتاسویر (برند سووداک) هم می باشند می توانستند داروی سوفوسبویر را بصورت جداگانه تولید و مورد بررسی قرار دهند. حال جای این پرسش باقی است که آیا مطالعه بالینی داروی داکلاتاسویر که هیچ پشتوانه علمی برای استفاده از آن در بیماران COVID-19 وجود ندارد، غیرعلمی و غیراخلاقی نمی باشد؟
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment