⭕️ ایران؛ سرزمین گونههای جانوری منقرض شده یا در خطر انقراض
📌 شیر ایرانی و ببر ایرانی یا ببر مازندران که از آنها تنها یک نقاشی باقی مانده است، از جمله ارزشمندترین گونههای نابود شده طبیعت ایران هستند
♦️از حشرهخوار دو گرمی تا نهنگ ۳۰ متری با وزن ۱۳۰ تن، همه جزو گونههای جانوری هستند که زیستگاهشان طبیعت ایران است. اما برخی از این گونهها در خطر انقراض قرار گرفتهاند و زیست آنها تهدید شده است.
تنوع جغرافیایی و اقلیمی کشور ایران این امکان را فراهم کرده است که طیف منحصر به فرد و ارزشمندی از گونههای جانوری را در خود جای دهد. بر اساس آخرین بررسی و گزارشهای تحقیقی کارشناسان محیط زیست، نزدیک به هزار و ۲۰۰ گونه جانوری مهرهدار اعم از پستاندار، پرنده، خزنده و دوزیست در اکوسیستمهای خشکی و آبهای داخلی ایران زندگی میکنند. ولی بسیاری از این گونهها در آستانه انقراض قرار دارند یا تهدید به انقراض شدهاند، و یا در فهرست موجودات منقرض شده قرار گرفتهاند و با فلات ایران خداحافظی کردهاند.
در خصوص این موضوع، سؤال این است که چه عواملی در انقراض گونههای جانوری ایران دخیل هستند؟ حمیدرضا میرزاده، کارشناس محیط زیست، در خصوص عوامل تأثیرگذار در این نابودیها به ایندیپندنت فارسی میگوید: «به طور کلی زندگی در اقلیمهای خشک برای جانداران شکنندهتر است.»
وی در توضیح عوامل مؤثر بر نابودی جانوران، همچنین اضافه میکند: «تغییرات ناگهانی در فاکتورهای مهم زیستگاهی مثل تغییر در منابع آب، فرسایش خاک، تغییر کاربری زمین به این عنوان که مرتع تبدیل به زمین کشاورزی یا روستا یا شهر شده، یا برای فعالیتهای صنعتی مورد استفاده قرار گرفته، رتبه نخست را در تهدید گونههای جانوری ایران را دارد.»
به گفته این کارشناس محیط زیست، رتبه دوم تهدید گونههای حیاتوحش نیز در استفاده از آنها بهعنوان شکار و صید رخ داده است. در خصوص آبزیان میزان تهدید بسیار زیاد بوده است و پرندگان نیز به دلیل نرخ جابهجایی و مهاجرت، در معرض خطر بیشتری قرار گرفتهاند.
حمیدرضا میرزاده، در مورد پستانداران، بهخصوص علفخواران و نیز گوشتخوارانی چون گربهسانان و سگسانان نیز اضافه میکند: «هم به لحاظ تغذیهای هم از جنبه تعارض در شرایط محل زیست، مورد تهدید قرار گرفتهاند. تعارض به این معنا که در صورت حمله به منطقه روستایی یا دامها، کشته شدهاند.»
مسئله مهم دیگر در خصوص نابودی گونههای جانوری در ایران، قاچاق حیوانات است که به گفته حمیدرضا میرزاده، «نگهداری بهعنوان حیوان زینتی» نیز در همین رده قرار میگیرد.
تغییرات اقلیمی نیز از جمله مهمترین مباحث تأثیرگذار بر نابودی گونههای مختلف جانوری در فلات قدیمی ایران است. با تغییرات اقلیمی، فاکتورهای زیستگاهی نیز دچار تغییر اساسی میشود و بر نرخ زادوولد جانوران تأثیر منفی میگذارد.
ادامه مطلب... 🖌 ثمانه قدرخان