اگر دانش در ثریا باشد مردانی از سرزمین پارس به آن دست پیدا خواهند کرد»

این حدیث را عبدالله ابن جعفر حمیری در کتاب قرب الاسناد، از پیامبر اسلام(ص) نقل کرده است. او از یاران نزدیک امام حسن عسکری ع و نیز از مرتبطین با نواب امام عصر عج در دوران غیبت صغری بوده و کتاب قرب الاسناد او از اصول اربعمائه شیعه است. یعنی جزو کتاب هایی ست که احادیث آن ها از نظر دانش بررسی احادیث در علوم اسلامی، حدیث صحیح محسوب می شوند.

این حدیث را تفاسیر معتبر شیعه در تفسیر آیه ۵۴ سوره مائده مورد استناد قرار داده اند. از جمله شیخ طبرسی، رحمه الله علیه، مفسر عالیقدر شیعه در تفسیر ارجمند مجمع البیان. با این تفاوت که در تفسیر مجمع البیان به جای دانش کلمه ایمان استفاده شده است:

آیه ۵۴ سوره مائده خطاب به اعراب می گوید:

اگر شما از پذیرش این دین روی بگردانید، خداوند قوم دیگرى را به جای شما می‌آورد که مثل شما نیستند.

اصحاب از پیامبر اکرم(ص) پرسیدند: این گروهى که خداوند در این آیات به آنها اشاره کرده چه کسانی هستند؟! در این هنگام که سلمان در کنار پیامبر(ص) بود، پیامبر(ص) دست بر پاى - و طبق روایتى بر شانه‌ی سلمان زد و فرمود: «منظور این مرد و قوم اوست، سوگند به آن‌کس که جانم به دست او است، اگر ایمان در ثریا باشد گروهى از مردان فارس آن‌را به دست می‌‏آورند»

علاوه بر کتب شیعی، ده ها کتب اهل سنت نیز این حدیث را روایت کرده اند و نزد اهل سنت نیز معتبر است.
ابن خلدون، بنیانگذار علم جامعه شناسی، درباره این حدیث می گوید:
از شگفتی‌هایی که واقعیت دارد این است که بیشتر دانشوران ملت اسلام، خواه در علم شرعی و چه در دانش‌های عقلی بجز در مواردی نادر غیر عرب‌اند و اگر کسانی از آنان یافت شوند از حیث نژاد عرب اند از لحاظ زبان و مهد تربیت و مشایخ استادان عجم هستند. چنان‌که صاحب صناعت نحو، سیبوبیه، و پس از او فارسی و دنبال آنان زجاج بود و همهٔ آنها از لحاظ نژاد ایرانی به‌شمار می‌رفتند. آنان زبان را در مهد تربیت آمیزش با عرب آموختند و آن را به صورت قوانین و فنی درآوردند که آیندگان از آن بهره‌مند شوند؛ و همهٔ عالمان اصول فقه چنان‌که می‌دانی و هم کلیه علمای علم کلام همچنین بیشتر مفسران ایرانی (پارسی) بودند و بجز پارسیان (ایرانیان) کسی به حفظ تدوین علم قیام نکرد و از این رو مصداق گفتار پیامبر (ص) پدید آمد که فرمود: اگر دانش به گردن آسمان درآویزد قومی از مردم فارس بدان نایل می‌آیند و آن را به دست می‌آورند. ....(مقدمه ابن خلدون)

#رضا_شیبانی

#ایران #تمدن #تمدن_اسلامی #تمدن_ایران

@zahrdaroo