برای حفظ امنیت ملّی باید از تولید ملّی "حمایت" کنیم؟!


زمانی کابینه‌ی دونالد ترامپ تصمیم گرفت برای «حمایت از نیروی کار» و البته «امنیت ملّی» عوارض واردات فولاد و آلومینیوم را به ترتیب ۲۴ و ۱۰ درصد افزایش دهد؛ حرفش این بود که چینی‌ها که به استفاده از دامپینگ(فروش با قیمت پایین‌تر از بهای تمام شده محصولات صادراتی در کشور مقصد با هدف از بازار خارج کردن شرکت‌های محلی و بعد سپس به دست گرفتن قدرت بازار) شهرت دارند، با اغراض سیاسی حمایت‌های مشابهی از شرکت‌های فولادی و معدنی خود می‌کنند پس باید کلاه‌مان را بچسبیم که از سرمان بر ندارند.

می‌دانیم که فولاد را از محصولات استراتژیک به حساب می‌آورند که به‌ویژه در صنایع نظامی اهمیت زیادی دارد و در صورت بروز جنگ وابستگی به خارج به ویژه چینی‌ها عاقبت خوبی ندارد. تولید فولاد از ده سال پیش ۱۸ درصد کاهش یافته است و در چند دهه اخیر از هر ۴ شرکت استخراج آلومینیوم آمریکایی ۳تای آن تعطیل شده‌اند، این هم معنایش از دست رفتن هزاران هزار شغل در ایالات متحده آمریکاست، از سال ۲۰۰۰ به این سو در صنایع آلومینیوم ۱۳۰۰۰ شغل و در فولاد تنها در دو سال اخیر ۱۴۰۰۰ شغل از بین رفته است.

ولی رندان می‌گویند که تاکید روی تلافی اقدامات چین نارواست، بیشتر واردات آمریکا از کشورهایی است که متحد این کشور به حساب می‌آیند، در همین فقره‌ی اخیر از قضا واردات فولاد از کانادا، کره جنوبی، مکزیک، آلمان، ژاپن و برزیل بیشتر از چین است. راه‌حل بهتر برای کالاهای «استراتژیک» تنوع‌بخشی به طرف‌های تجاری است نه به اصطلاح خودکفایی و "حمایت" از تولید ملّی! در این حالت محصول با کیفیت بالاتر و هزینه نسبی پایین‌تر تامین می‌شود و ریسک قطع واردات هم کاهش می‌یابد.

ولی ایراد مهمتر این قبیل "حمایت‌ها" این است که دیگر طرف‌های تجاری هم دست به اقدامات تلافی‌جویانه خواهند زد و جنگ تجاری راه میفتد. فولاد و آلومینیوم ماده اولیه بسیاری از صنایع به شمار می‌روند و "حمایت" تعرفه‌ای از فولاد معنایش این است که بسیاری صنایع دیگر آمریکا هم باید فولاد را با قیمت بالاتری خریداری کنند و در برابر کالاهای وارداتی رقیب قدرت رقابت نخواهند داشت. مشتریان نهایی باید پول بیشتری برای خرید محصولات وطنی خرج کنند یا به سراغ کالاهای مشابه ارزان‌تر بروند که انتخاب خیلی‌ها دومی است. کار برای صادرکننده‌ها که دشوارتر هم هست؛ آن‌ها با توجه به اقدامات تلافی‌جویانه کشورهای دیگر رقابت‌پذیری خود را از دست می‌دهند.

پیامد آنچه آمد هم کاهش بیشتر اشتغال است، در واقع آنچه که می‌خواستیم از در بیرون کنیم از پنجره بر می‌گردد. در دوره جرج بوش هم اقدامات حمایتی مشابهی انجام گرفت و برآورد می‌کنند که حاصل آن از بین رفتن ۲۰۰ هزار شغل در آمریکا بود! می‌بینم که بسیاری از کسانی‌که ایران را دوست می‌دارند همه استدلال‌هایی مشابه ترامپ تکرار می‌کنند، ولی باور کنید میهن‌دوستی نیازمند عقلانیت است. بشر در دو سه قرن اخیر دریافته است که می‌شود جنگ را با تجارت درمان کرد و سود متقابل برد، راه رشد مملکت ما هم مانند دیگر جاهای دنیاست، مولفه‌هایش هم روشن است: اقتصاد آزاد، حقوق مالکیت قوی، حکومت قانون و نهادهای مدنی.


✅ @karkhone