در رثای آب‌های زیرزمینی : مخاطره آبیاری با آب‌های زیرزمینی لب شور و شیرین کردن آب بر سر مزارع

✍مهتا بذرافکن

در قرن حاضر گرمایش زمین که پیامد عوامل پیچیده ای است، دسترسی به آب سالم را به بزرگترین چالش بشر در اغلب نقاط زمین تبدیل کرده است.

رفتارهای مخرب بشر برای بدست آوردن منابع مالی بیشتر و مصرف حریصانه، آب‌ها را چه سطحی و چه زیرزمینی آلوده و در جاهایی آب‌های زیرزمینی را به شکل وحشیانه ای غارت نموده است.

راه حلهای مختلفی برای دسترسی به منابع آب جدید در حال انجام است و نمک زدایی از آب دریاها به اصلی ترین گزینه کشورها برای تامین آب تبدیل شده است.
نمک ابتدایی ترین آلاینده ای است که جهان را از دوران باستان درگیر کرده است. خاک، آب و سازه هایی که ساخته همواره بوسیله نمک فرسوده شده اند.

اما علاوه بر این نمک تهدیدی جدی برای جوامع انسانی است. با تمام کردن آب‌های زیرزمینی، هم اکنون در برخی از نقاط آب شور شده و هنوز از این آب برای کشاورزی استفاده می شود، حال آنکه این آب در حال فرسودن و آلودن خاک بوده و پتانسیل کشاورزی را تضعیف و در نهایت از بین خواهد برد..

براساس گزارش بانک جهانی هرساله به دلیل شور شدن آب در بنگلادش، تولید غذای کافی برای 170 میلیون کاهش می یابد. آب آشامیدنی لب شور برای سلامت انسان نیز مضر است، نمک سلامت زنان باردار را به مخاطره افکنده و موجب سقط جنین می شود و 20 درصد از مرگ و میر کودکان در مناطقی است که آب شور شده و سلامت نسل آینده و در حقیقت سرمایه اجتماعی آینده جوامع را به مخاطره می افکند.

در کشور ما نیز از چاه‌های عمیق و نیمه عمیق در جنوب کشور آنقدر آب را برداشت کرده اند که لب شور شده، اما هنوز برداشت آب و آبیاری با شدت تمام ادامه دارد وحتی برخی از کشاورزان متمول اقدام به شیرین کردن آب بر سر مزارع و رهاسازي پسآب شور در جوهای مجاور مزارع و آلودگی خاک می نمایند.

به نظر می‌رسد بعد از نابودی آب‌های زیرزمینی نوبت به نابودی خاک رسیده است، کشاورزی ناپایدار و مخاطره آمیز نه تنها امنیت غذایی برای ما به ارمغان نخواهد آورد بلکه در نهایت به چالش های جدی و غیرقابل حلی (چون مرگ آبخوان ها) منجر خواهد شد.

می‌گویند گذشته چراغ راه آیندگان است، از این رو لازم است مسئولان نهادهای سیاست گذار که چشم بر کشاورزی با آب لب شور و نمک زدایی و رها کردن پسآب نمک بر سر مزارع بسته و برای حل مسأله مصرف بی رویه آبخوان های نیمه جان و آب‌های زیرزمینی کشور سرمایه گذاری و مشارکت نمی کنند و اجازه برداشت تا سطح شوری را داده اند؛ سرنوشت تمدن سومر و اضمحلال این تمدن را در اثر کشاورزی با آب شور را مطالعه نمایند شاید بیدار و هشیار شده وبا اتخاذ تدابیر درست و سازگاری با کم‌آبی جلو فاجعه بیشتر گرفته شود.

© @RuralWomenIssues

Comments

Be the first to add a comment