تکنوکراتها صنعتیسازی را بر توسعهی کشاورزی اولویت میدادند. این تعصّب نسبت به صنعتیسازی عمیقاً در سازمان برنامه وجود داشت، چنانکه رضا نیازمند، که یکی از اعضای ادارهی فنّی در آن زمان بود، بدان اشاره میکند: «ما یا مهندس تولید بودیم یا اقتصاددان؛ ما هیچ چیزی دربارهی کشاورزی نمیدانستیم... حتّی یک نفر از ما را برای تحصیل در زمینهی توسعهی کشاورزی نفرستاده بودند.»
«سوم آنکه، تکنوکراتها معتقد بودند که مدرنیزاسیون اقتصادی ایران باید توسّط بخش خصوصی هدایت شود. آنها، همعقیده با روستو، فکر میکردند که کار اصلی دولت «حلّ مشکل کارآفرینی در مرحلهی جهش است».
این مستلزم آن بود که دولت ظهور طبقهی نوین سرمایهداران «مدرن»، در ایران را، که مایل به ریسکپذیری و واردات تکنولوژی جدید از غرب بودند، حمایت کند. شایان ذکر است که در اوایل دههی ۱۹۵۰، ایران، در مقایسه با کره جنوبی، تایوان، برزیل، و هند، بخش خصوصی مدرن ضعیفی داشت. تکنوکراتها استدلال میکردند که غنیسازی طبقهی سرمایهدار مدرن در ایران به سود کلّ جامعه خواهد بود، چراکه اقتصاد را از مرحلهی جهش عبور میدهد و چرخهی خودتقویتکنندهی انباشت سرمایهی خصوصی و رشد اقتصادی را بهوجود میآورد. اظهارات زیر از فرمانفرماییان جذابیّت ایدئولوژی «نشت اقتصادی» را در میان تکنوکراتها نشان میدهد: «ما به نیاز به رشد باور داشتیم و در دفاع از این تز، که هرگاه رشد داشته باشیم، آهسته آهسته منافع شروع به «نشت» به دیگر طبقات میکنند و در بلندمدّت توزیع درآمد ارتقا مییابد، به مقامات اقتصادی جهان استناد میکردیم.» رضا نیازمند بهطور مشابه یادآوری میکند که: «
کار ما میلیونر ساختن افراد بود. بدون میلیونرها کشور توسعه نخواهد یافت.» بنابراین، همچون اغلب اقتصاددانان توسعه در آن زمان، برنامهریزان ایرانی تصوّر میکردند که نابرابری درآمد برای مراحل اوّلیّهی توسعه ضروری است.»
پ.ن: تصویر هیچ ربطی به متن ندارد و تدارک دهنده رقعه حاضر سعی بر آن دارد که اندرزی باشد برای فهم بهتر قضیه حمار در مسیر رستگاری!
مشاهده نمونه های بیشتر جهت پند بهتر.
✅ @karkhone