هراس از معرفت
در نقد نسبیانگاری
پل بوغوسیان/ یاسر میردامادی
مجموعۀ «معرفت‌شناسی معاصر»/ دبیر: بابک عباسی
تعداد صفحه: ۲۰۰/ قیمت: ۲۰۰۰۰ تومان
زیاد پیش آمده واژۀ «نسبیانگاری» به گوشمان خورده باشد؛ چه‌بسا خودمان یکی از طرفداران یا منتقدان آن باشیم. فارغ از اینکه موافقِ نسبیانگاری باشیم یا مخالف آن، احتمالاً می‌توانیم بر سر این تعریف کلی از آن با یکدیگر توافق کنیم که نسبیانگاری دربارۀ هر حوزه‌ای، اجمالاً، بدین معنا است که در آن حوزه واقعیتی مستقل از اشخاص و جوامع وجود ندارد. درواقع، نسبیانگاری مدعی است بُعد محوریِ تفکر، تجربه، ارزیابی و حتی واقعیت وابسته به چیزی دیگر است. اگر دربارۀ نسبیانگاری اطلاع و شناختی داشته باشید، این را هم می‌دانید که موافقان و مخالفانِ بسیار دارد و به‌نوعی در جهان امروز مُد است. البته این سخن به این معنا نیست که نسبیانگاری از سنخ مشهورات بی‌مبنا است، اما همچون هر تفکر و رویکردی که مد می‌شود، نسبیانگاری هم در معرض این خطر هست که بد فهمیده شود. اگر بخواهیم دقیق‌تر گفته باشیم، ممکن است صورت‌بندی‌هایی مبهم از آن داده شود و نتوان بین برداشت‌های متفاوت از آن به‌راحتی تمیز و تفکیک قائل شد. ازاین‌رو، با همۀ شهرتی که نسبیانگاری در جهان امروز و ازجمله در ایران معاصر به هم زده است، برای مصون ماندن از خطا و کج‌فهمی در مواجهه با آن، خوب است در پی رسیدن به شناختی درست از آن برآییم و در معانی و صورتبندیهای موجودِ آن دقیق شویم. چه بهتر که این شناخت از رهگذر کتاب فیلسوفِ بزرگِ معاصر، پل بوغوسیان، برآمده باشد.
اگرچه هدف بوغوسیان رد نسبیانگاری معرفت است، این کتاب برای مدافعان نسبیانگاری معرفت هم بسیار خواندنی است. هم بدین سبب که با خواندن آن می‌توان از منقح‌ترین صورتبندیهای نسبیانگاری آگاه شد و شناختی مناسب از آن پیدا کرد، و هم بدین سبب که نویسنده کوشیده است، لااقل به‌زعمِ خود، تقریری به دست دهد از بهترین استدلال‌هایی که ممکن است به سود نسبیانگاری آورده شوند. ای‌بسا برخی از این استدلال‌ها را خود نسبی‌انگاران نیز، بدین دقتی که در کتاب آمده است، نیاورده باشند.
این کتاب هفت فصل (برساختنِ اجتماعی معرفت، برساختن واقعیات، نسبی‌سازیِ واقعیت، دفاع از نسبی‌انگاریِ معرفت، رد نسبی‌انگاریِ معرفت، حل یک تناقض‌نما، و دلایل معرفتی و تبیین باور) و دو ضمیمه دارد. یکی به قلم بوغوسیان و دربارۀ نسبی‌انگاریِ اخلاقی و دیگری از خودِ مترجم در اهمیت نقد نسبیانگاری.
تحریریۀ نشر کرگدن
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
در نقد نسبیانگاری
پل بوغوسیان/ یاسر میردامادی
مجموعۀ «معرفت‌شناسی معاصر»/ دبیر: بابک عباسی
تعداد صفحه: ۲۰۰/ قیمت: ۲۰۰۰۰ تومان
زیاد پیش آمده واژۀ «نسبیانگاری» به گوشمان خورده باشد؛ چه‌بسا خودمان یکی از طرفداران یا منتقدان آن باشیم. فارغ از اینکه موافقِ نسبیانگاری باشیم یا مخالف آن، احتمالاً می‌توانیم بر سر این تعریف کلی از آن با یکدیگر توافق کنیم که نسبیانگاری دربارۀ هر حوزه‌ای، اجمالاً، بدین معنا است که در آن حوزه واقعیتی مستقل از اشخاص و جوامع وجود ندارد. درواقع، نسبیانگاری مدعی است بُعد محوریِ تفکر، تجربه، ارزیابی و حتی واقعیت وابسته به چیزی دیگر است. اگر دربارۀ نسبیانگاری اطلاع و شناختی داشته باشید، این را هم می‌دانید که موافقان و مخالفانِ بسیار دارد و به‌نوعی در جهان امروز مُد است. البته این سخن به این معنا نیست که نسبیانگاری از سنخ مشهورات بی‌مبنا است، اما همچون هر تفکر و رویکردی که مد می‌شود، نسبیانگاری هم در معرض این خطر هست که بد فهمیده شود. اگر بخواهیم دقیق‌تر گفته باشیم، ممکن است صورت‌بندی‌هایی مبهم از آن داده شود و نتوان بین برداشت‌های متفاوت از آن به‌راحتی تمیز و تفکیک قائل شد. ازاین‌رو، با همۀ شهرتی که نسبیانگاری در جهان امروز و ازجمله در ایران معاصر به هم زده است، برای مصون ماندن از خطا و کج‌فهمی در مواجهه با آن، خوب است در پی رسیدن به شناختی درست از آن برآییم و در معانی و صورتبندیهای موجودِ آن دقیق شویم. چه بهتر که این شناخت از رهگذر کتاب فیلسوفِ بزرگِ معاصر، پل بوغوسیان، برآمده باشد.
اگرچه هدف بوغوسیان رد نسبیانگاری معرفت است، این کتاب برای مدافعان نسبیانگاری معرفت هم بسیار خواندنی است. هم بدین سبب که با خواندن آن می‌توان از منقح‌ترین صورتبندیهای نسبیانگاری آگاه شد و شناختی مناسب از آن پیدا کرد، و هم بدین سبب که نویسنده کوشیده است، لااقل به‌زعمِ خود، تقریری به دست دهد از بهترین استدلال‌هایی که ممکن است به سود نسبیانگاری آورده شوند. ای‌بسا برخی از این استدلال‌ها را خود نسبی‌انگاران نیز، بدین دقتی که در کتاب آمده است، نیاورده باشند.
این کتاب هفت فصل (برساختنِ اجتماعی معرفت، برساختن واقعیات، نسبی‌سازیِ واقعیت، دفاع از نسبی‌انگاریِ معرفت، رد نسبی‌انگاریِ معرفت، حل یک تناقض‌نما، و دلایل معرفتی و تبیین باور) و دو ضمیمه دارد. یکی به قلم بوغوسیان و دربارۀ نسبی‌انگاریِ اخلاقی و دیگری از خودِ مترجم در اهمیت نقد نسبیانگاری.
تحریریۀ نشر کرگدن
#فرهیختگان، ندای آگاهی و آزادی
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment