⭕️ در جستجوی سعادت عمومی

🔹گروهی از اقتصاددانان دیدگاهی متفاوت برای دستیابی به نظام های فراگیر سیاسی و اقتصادی ارائه داده اند. در این دیدگاه که اقتصاددانانی مانند نورث، عجم اوغلو، کولیر با همکاری گروهی از پژوهشگران عرصه سیاست تبیین و تشریح کرده اند دستیابی به نظام های فراگیر با توانمندسازی حکومت و جامعه امکان پذیر است.

🔹برخی از حکومت ها و نیروهای اجتماعی در تاریخ جهان توانسته اند بازی برد برد با هم طراحی کنند. این کتاب نمونه های گوناگونی از تعامل حکومت ها و نیروهای اجتماعی را در تاریخ ایران و جهان جمع آوری کرده است.

🔹 مشروطه و نهضت ملی شدن نفت دو نمونه از شکست توامان حکومت و نیروهای اجتماعی در ایران است و دورانی از حکومت صفوی نمونه ای از توانمندسازی توام حکومت و جامعه محسوب می شود.

🔹در مشروطه، روند تضعیف حکومت قاجار که نتیجۀ منازعات درونی و مداخلۀ قدرت‌های خارجی بود، به فروپاشی حکومت و هرج و مرج فراگیر در ایران منجر شد. از دل این وضعیت، حکومت پهلوی سربرآورد که بیراهۀ تضعیف جامعه را در پیش گرفت؛ بیراهه‌ای که در نهایت حکومت را نیز شکننده کرده و معرض انقلاب مردمی قرار داد. در میانۀ این دوره، نهضت ملی شدن نفت نیز گرچه دوره‌ای کم‌نظیر در بازسازی اقتدار حکومت و توسعۀ جامعه بود، اما با تشدید منازعه نخبگان و جریان‌های درونی، به بیراهۀ کودتا و براندازی منجر شد.

🔹نمونه‌های تاریخی انگشت‌شماری از رابطۀ تعاملی میان جامعه و حکومت در ایران می‌توان نشان داد که رشد گروه‌های اجتماعی واسط نظیر ادیبان، دیوانسالاران، فقها و روحانیت، بازرگانان و اصناف، موجب تقویت جامعه و تسهیل رابطۀ حکومت با آن شده و اقتدار مقطعی حکومت را نیز رقم زده است. حکومت سامانیان و صفویه به طور نسبی در این دستۀ تاریخی از تعامل حکومت و جامعه می‌گنجند.

🔹 در بازخوانی تجارب جهانی، در نمونه‌های سوریه و لبنان، ما با نتایجِ بلاشرطِ غیبتِ دولت کارآمد و مقتدر مواجهیم. سوریه‌ای که به میدانِ جنگ میان گروه‌های متخاصم بدل شده و لبنان تحت تأثیر دموکراسی فرقه‌ای، با مانع ایجاد و تداوم هر شکلی از یکپارچگی نظام سیاسی روبروست، نمودهایی از دولت و جامعۀ ضعیف تومان هستند و نوعی موازنه باخت-باخت در نسبت حکومت و جامعه‌اند.

🔹در تجربه شوروی، می‌بینیم که چگونه اشتراکی نمودن نظام کشاورزی، برقراری اردوگاه های کار اجباری، ایجاد و تأسیس دستگاه های امنیتی، تضعیف اتحادیه های کارگری و فقیر کردن بیش از پیش جامعه، پایه های کمونیسم شورویایی را لرزان تر از پیش نمود و سرآخر به فروپاشی شوروی انجامید.

🔹در آلمان رایش سوم نیز مسائلی چون نسل کشی در طی جنگ دوم جهانی، رویکردهای نژادپرستانه، اقتصاد ورشکسته و تمایل توده های سرخورده به پیشوا، نادیده انگاری رفاه اجتماعی و کنترل بر اتحادیه‌ها و سندیکاها، جامعۀ تحت سلطه را با بحران‌های جدی و متعددی مواجه ساخت. تضعیف جامعه در نهایت به مسیر خطا و فروپاشی دولت نیز منجر شد.

🔹روایت این تقابل و تعامل میان جامعه و حکومت را در کتاب در جستجوی سعادت عمومی به تفصیل می‌خوانیم. این کتاب حاوی تجاربی از ایران و نمونه‌های جهانی است و در آن سه مسیر ناکام بیراهۀ تضعیف جامعه، تضعیف دولت و بیراهۀ منازعه با نمونه هایی از تاریخ ایران و کشورهای دیگر تشریح شده‌اند. در نهایت رویکرد توانمندسازی ائتلافی به عنوان بدیلی برای این بیراهه‌ها معرفی شده است؛ رویکردی که سرنخ‌ها و نمونه‌هایی در گذشتۀ تاریخی ایران و در کشورهایی نظیر سوئد، لهستان، آفریقای جنوبی و شیلی داشته است.

🔹کتاب در جستجوی سعادت عمومی در دو جلد و توسط انتشارات روزنه منتشر شده است. کتاب را از پیوند زیر تهیه نمایید.

https://www.iranketab.ir/book/53686-in-search-of-public-happiness-2

Comments

Be the first to add a comment