🗯 توی مباحث اندیشۀ سیاسی، به بعضی از حکومت‌ها میگن حکومت تمامیت‌خواه (فرنگی‌ها بهش میگن «توتالیتاریَن»). مثلاً حکومت چین در زمان مائو، یا حکومت شوروی در زمان استالین و حکومت نازی‌ها در آلمان، و دورۀ مک‌کارتیسم توی آمریکا به عنوان نمونه‌های معروف حکومت تمامیت‌خواه شناخته میشن. هانا آرنت (نظریه‌پرداز سیاسی، اهل آلمان) کتابی داره به اسم «توتالیتاریسم» و توی این کتاب به بحث در مورد این حکومت‌ها می‌پردازه. تو بخشی از فصل دوم کتاب، آرنت سعی می‌کنه یکی از ویژگیهای اصلی این حکومت‌ها رو توضیح بده: فرض وجود دشمن! ادعای این حکومت‌ها اینه که یک توطئۀ جهانی وجود داره که پنهانه و خیلی آشکار و معلوم نیست. مأموریت حکومت اینه که جلوی این توطئه بایسته.

🗯 آیا این توطئۀ جهانی، فقط خارج از مرزهای کشور وجود داره؟ نه، اونا میتونن وارد کشور بشن و حتی بعضی از افراد داخل حکومت رو هم فریب بدن. زمانی که استالین تو سال 1928 توی سخنرانیش اعلام کرد "ما دشمنان داخلی داریم"، منظورش این بود که توطئۀ جهانی وارد مرزهای شوروی شده. تصفیه‌هایی که تو سال‌های بعد انجام شد، روشن میکنه که منظور استالین از "دشمنان داخلی" چه کسایی بودن. یکی از این افراد، نیکولای بوخارین بود که زحمات زیادی رو برای انقلاب شوروی کشید، ولی از اواخر دهۀ 20 میلادی با حکومت استالین مخالفت کرد. بوخارین، استالین رو با چنگیزخان مغول مقایسه کرد و اعلام کرد سیاست‌های استالین، "کشور را به قحطی، ویرانی و یک رژیم پلیسی" می‌کشونه (و چنین شد.).

🗯 یکی دیگه از این "دشمنان داخلی" لئون تروتسکی بود. تروتسکی از انقلابیون شوروی بود که به عنوان گزینۀ جانشین لنین هم مطرح بود؛ ولی تو نزاع قدرت، استالین پیروز و رهبر شوروی شد. بلافاصله تبلیغات شروع شد که تروتسکی و پیروانش دارن علیه استالین توطئه میکنن. تروتسکی چند سال بعد توسط نیروهای امنیتی شوروی و توی مکزیک کشته شد. ولی آیا توطئه‌ها علیه حکومت کمونیستی شوروی تموم شد؟ نه. توطئه‌ای جدید توی فضای تبلیغاتی شوروی ایجاد شد مبنی بر این‌که کل دنیا توسط 300 خانواده مرموز و پنهان داره اداره میشه. بعد از مدتی، این توطئه هم قدیمی شد. وقتی استالین با هیتلر متحد شد، توطئه‌ای جدید توی فضای تبلیغاتی شوروی ایجاد شد: امپریالیسم بریتانیا.

🗯 ولی پس از جنگ جهانی دوم، دشمنی با بریتانیا چندان خریدار نداشت. باید توطئه‌ای جدید «ابداع» میشد. این توطئۀ جدید «سرویس امنیتی آمریکا» بود. و بعد از اون توطئه‌ای جدید: جهان‌میهنی یهود و فراماسون‌ها. این توطئه‌ها هیچ‌وقت تمومی نداره و همواره حکومت تمامیت‌خواه دست به خلق دشمن جدید میزنه. چون اگه دشمنی وجود نداشته باشه، حکومت هم معنای وجودی خودشو از دست میده. پیامد چنین طرز تفکری که این حکومت‌ها تو جامعه اشاعه میدن چیه؟ اینه که مرز بین این سه گروه تقریباً از بین میره: «دشمن»، «مخالف» و «بی‌تفاوت».

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh

@philosophycafe

2 comments

جزء بدیهیات هست وجود دشمن و مخالف برای هر حاکمیت و حکومتی است و اگر اینچنین نبود این همه ارتش و سرویس های امنیتی و اطلاعاتی که امروزه در جوامع مختلف وجود داره برای چی هست؟
دقیقاً بدیهی هست که دشمن برای هر حکومتی وجود داره، و اگر حکومتی تمامیت خواه باشه، به این معنی نیست که هر دشمنی رو که اعلام میکنه، دشمن فرضی باشه و تئوری توطئه وجود داشته باشه. در همین مثال شوروی، یکی از همین دشمنان در انتها توانست، کشور رو با کمک عوامل داخلی و البته ناکارآمدی دولت، سرنگون و تجزیه کنه
سوء استفاده از عوامل واقعی و تهدیدهای بالفعل یا بالقوه بسیار راحت تر از ایجاد تهدید فرضی و استفاده از اون هست