✳️ تصویر و ایماژ در شعر معاصر ایران
❇️ بخش دوم
❇️ فریدون مشیری از شاعرانی خوشذوق معاصر است که از تصویر و توصیف همراه با تشخیص در اشعارش بهره میگیرد:
بر تن خورشید میپیچد به ناز/ چادر نیلوفری رنگ غروب
شاعر خورشید را همانند دختری، تصور میکند که چادر کبود رنگ غروب را بر سرش میاندازد و چهرهاش را پنهان میکند.
تصویر در شعر سهراب سپهری:
بوی هجرت میآید: بالش من پر آواز پر چچلچلههاست/ صبح خواهد شد/ و به این کاسهی آب/ آسمان هجرت خواهد کرد
سهراب تصویری زیبا از هجرت و مسافرت خود را میدهد و با اطلاع از بیماری خودش میداند که زمان مرگ و کوچ است و اشاره میکند که مرگ، رهاشدن از این قفس است" صبح خواهد شد" و" آسمان هجرت خواهد کرد"
با توجه به چلچله، پرندهای که مهاجرت میکند و ظاهر معنی شعر اینکه صبح شده و باید بلند شوم و بروم زیرا صدای کوچ چلچلهها در زیر سرم و از پرهای درون بالشم میشنوم و این شعر حسنتعلیلی بدیع و هنرمندانهای دارد.
تصویر در شعر احمدرضا احمدی:
ما بر شاخهای بهار را مینشانیم/ ما عطر بهار را میپیماییم/ ما بهار را میشنویم/ و خزان مخفی در رگهای آبیمان را هجا میکنیم
تصاویر" خزان، بهار، رگههای آبی"
هجاکردن خزان: تصویر ریزش برگها و نشاندهندهی" مرگ" است.
رگههای آبی: تصویر تپش و شور و زندگی است.
"نشاندن، پیمودن، شنیدن بهار" همزمان با هجاکردن خزان در رگههای آبی، ایماژهایی هستند که شاعر در کنار هم آورده است.
تصویر در شعر نادر نادرپور:
" از میان شاعران معاصر ایران، نادر نادرپور( ۱۳۰۸- ۱۳۷۸) بیش از همه به تصویر توجه و تعلقخاطر دارد." ( دکتر محمود فتوحی)
نادرپور از شاعران توانای تصویرپرداز معاصر است و در اشعارش تصویر را به خاطر تصویر به کار میبرد و تصاویر بدیع با تشبیه در کنار هم قرار داده است:
باد همچو مادری که از میان گیسوی دخترش/ تار چندگانهی سپید را جدا کند/ برگهای زرد را/ از میان برگهای سبز من تکانده است
فروغ دربارهی تصویرسازی نادرپور میگوید:" نادر پور تصویرساز ماهری است اما تصویر به چه درد میخورد وقتی شعرش از محتوا خالی است."
نادرپور در پاسخ به منتقدان گفته است:" هرگز تصویر را فقط برای تصویر به کار نمیبرم زیرا این عنصر مانند کلمه، وسیلهای برای ایجاد تفاهم است."
نادر نادرپور در توصیف معشوق از تصاویر زیبایی بهره میبرد:
فوارهی کشیدهی اندامش/ در باغ چشم من/ تا آسمان پرید/ فوارهی کشیدهی اندامش/ با شاخههای نازک پاها و دستها/ ابریشم هوا را تا آسمان درید
شاعر در این شعر تصویری از زیبایی محبوبش را بیان میکند که با تشبیه دست و پای به شاخهی نازک درخت و اندامش را به فوارهی کشیده مانند میکند .
و در جای دیگر معشوق را به ماری مست در بوی بهار تشبیه مینماید:
او چو ماری مست در بوی بهار/ در میان سبزهها خوابیده بود
و این تصویریسازیها نشانهای از گرایش رمانتیک نادرپور در شعر معاصر فارسی دارد که از شاعرانی چون بودلر تاثیر پذیرفته است.
نادر ابراهیمیان
منابع:
صورخیال در شعر فارسی: استاد شفیعی کدکنی
بلاغت تصویر: استاد محمود فتوحی
زیباشناسی سخن پارسی: استاد کزازی
ساختار و تاویل متن: بابک احمدی
بررسی صورخیال در شعر معاصر: رضا افضلی
تصویر در شعر سپید: حمید طاهری و مریم رحمانی
چشمانداز شعر معاصر ایران: مهدی زرقانی
واژهنامهی هنر شاعری: میمنت میرصادقی
بررسی تطبیقی اساطیر در شعر تی. اس. الیوت و فروغ فرخزاد: سیده مائده واقعه دشتی
ایماژ، استعاره، نماد: استاد پروین سلاحقه
ایماژیسم در ادبیات: حبیب کشاورز
و...
❇️ نادر آبراهیمیان
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan