چگونه چاپ پول آرژانتین را نابود کرد و میتواند دیگر کشورها را نابود کند
| دنیل لاکال
خطرناکترین کلمات در سیاست پولی و اقتصاد این است: «این بار فرق میکند.» اشتباه بزرگ سیاستمداران آرژانتینی این است که معتقدند تورّم چندعاملی است و همهچیز با افزایش دوز مداخلهگرایی حل میشود.
شاخص قیمت مصرفکننده در آرژانتین در آوریل ۲۰۲۲ نسبت به سال قبل ۵۸ درصد افزایش یافت که بهمعنای ۲.۹ واحد درصد بالاتر از تغییرات ثبتشده در مارس گذشته است. یک فاجعهی واقعی. تورّم آرژانتین بیش از شش برابر اروگوئه، پنج برابر شیلی و چهار برابر برزیل و پاراگوئه، کشورهای همسایه که در معرض مشکلات جهانی مشابهی قرار دارند، است.
نه، تورّم در آرژانتین چندعاملی نیست؛ تنها یک علّت دارد: سیاست پولی استثماری و مصادرهگر. چاپ پزو بدون کنترل و بدون تقاضا. آرژانتین پایهی پولی خود را برای تأمین مالی مخارج عمومی بیش از حد، متورّم، و مخرّب، منبسط میگرداند.
در سال جاری، تاکنون پایهی پولی ۴۳.۸۳ درصد افزایش یافته، که دیوانگی مطلق است. تورّم قیمت ۵۸.۲ درصد است.
پایه پولی در سه سال اخیر ۱۷۹.۷۳ درصد، و در ده سال گذشته بیش از ۱۵۴۳.۸ درصد افزایش داشته است. چنانکه اکسل کیسیلوف، فرماندار بوئنوس آیرس، آن را یک انحراف اقتصادی، و نه «سیاست پولی فراگیر»، نامید.
در ده سال گذشته، پزو آرژانتین ۸۸ درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. این یک سلب مالکیت و مصادرهی ثروت کشور با چاپ پزوهای بیهوده است.
بسیاری از پرونیستهای آرژانتین میگویند که ایالات متّحده نیز حجم پول خود را بهشدّت افزایش میدهد و تورّمی هم ندارد. این استدلال درست نیست. پایهی پولی ایالات متّحده با نرخ ۹.۹ درصد رشد میکند، یعنی شش برابر کمتر از آرژانتین و، علاوه بر این، ایالات متّحده نیز از تورّم ۸.۵ درصدی رنج میبرد. در اوج مازاد پول ایالات متّحده، پایه پولی ۲۶.۹ درصد رشد کرد. در همان دوره، پایه پولی آرژانتین سه برابر شد -همراه با کاهش تقاضای پزو، تقاضای جهانی و محلّی دلار آمریکا رشد کرد.
در مجموع، حجم پول، شامل تمام ارز در گردش، در آرژانتین ۲۳۲۸.۰۹ درصد در ده سال افزایش یافته، در حالیکه در ایالات متّحده دو برابر شده است. بهعبارت دیگر، مجموع حجم پول در آرژانتین در دههی گذشته بیش از یازده برابر نرخ ایالات متّحده افزایش یافته است. فقط ونزوئلا است که مرتکب چنین جنونی شده است.
این فقط خارجیها نیستند که تقاضایی برای پزو ندارند یا در معاملات بینالمللی آن را نمیپذیرند؛ که البته این یک واقعیّت است. شهروندان آرژانتین نیز اغلب ارز خود را بهعنوان ذخیره ارزش، واحد اندازهگیری و ابزار پرداخت قبول نمیکنند.
غمانگیزترین چیز این است که بسیاری میگویند که آرژانتین قبلاً دلار را بهعنوان ارز مرجع انتخاب کرده بود (دلاریزاسیون) و این امر کاری از پیش نبرد. در آرژانتین دلاریزاسیون وجود نداشت: فریبی وجود داشت که طی آن اعلام شد یک پزو برابر با یک دلار است. مانند استیبلکوینهایی که امروز در بازار سقوط میکنند، بهاصطلاح دلاریزاسیون صرفاً یک سفسطه بود و وقتی حباب ترکید، سیاستگذاران به تخریب بیشتر قدرت خرید ارز کشور ادامه دادند.
ایالات متّحده هنوز... این مشکل را ندارد. اعتماد به دلار آمریکا هنوز کاهش نیافته؛ اعتماد به آن رو به فزون است، و به همین دلیل است که در سطح جهانی، نسبت به اکثر ارزهای اصلی جهانی، قدرتمند میشود. دلیل اصلیِ این قدرت نسبی آن است که فدرالرزرو تقاضای جهانی دلار آمریکا را زیر نظر دارد و در مقام اقدامگر قاطع در برابر تورّم دیده میشود. با اینحال، مغلطهی پرتکرار مبنی بر اینکه چاپ انبوه پول باعث تورّم نمیشود، با فاجعهی رخداده در سال ۲۰۲۰ بهیکباره پایان یافت. ایالات متّحده، حوزهی یورو، و بیشتر اقتصادهای جهانی تصمیم گرفتند با سیاستهای گسترده در سمت تقاضا، شوک عرضه را برطرف کرده، افزایش بیسابقهی مخارج حکومت را با پول تازه خلقشده تأمین مالی کنند، و بدین ترتیب تورّم بهشدّت افزایش یافت.
ادامه مطلب
✅ @karkhone