دیروز ایرج پزشکزاد، خالق رمان مشهور "داییجان ناپلئون" درگذشت.
او پیش از آنکه یک نویسنده یا هنرمند باشد، یک اندیشمند بود . اما فقط این نیست. او با بهرهگیری از خلاقیت و تسلطی که بر ادبیات داشت توانست "اندیشه" خود را در قالب آثارش به "ظهور" برساند.
او توانست در قالب طنز، بدون اشاره مستقیم، محتوایی پنهان را بیآفریند و بر تفکر مردمان و سیاستمداران تاثیر بگذارد . البته ممکن است به دیدگاه و اندیشه او نقدهایی وارد باشد ، اما این نقدها ارزش " تولید اثر هدفمند" را نمیکاهند.
این اندیشه و استنتاج ذهنی آدمهاست که نامشان را ماندگار میکند. علت فقدان چنین هنرمندانی در این روزگار را باید در عدم وجود ، یا محدود بودن "استنتاج ذهنی و فلسفی" در میان اهل قلم جستجو کرد.
جایگاه ایرج پزشکزاد فراتر از یک نویسندهی ادبیست. او با آثارش یک فضا و حیطهی فرهنگی مستقل و مشخصی پدید آورد که کارکرد انتقادی، اجتماعی و سیاسی آن تا به امروز هم امتداد یافته است.
او نه یک نویسنده، که فرهنگساز و ایجادکنندهی بستری نو برای روایتپردازی و خودآگاهی نسبت به «ایدئولوژی ایرانی»ست.
روحش شاد و قرین آرامش
(۱۳۰۶_۱۴۰۰)
🥀@renaissancetranslate