#کدام_آبان
؟
بیش از ۱۱۰ سال پیش، دهخدا خواب جهانگیرخان صور اسرافیل را میبیند که میگوید «چرا نگفتی او جوان افتاد» و دهخدا چنین درمییابد که یعنی «چرا مرگ مرا در جایی نگفته یا ننوشتهای؟» و در همان خواب این جمله به خاطرش میآید که «یاد آر، زِ شمع مرده یاد آر». بیدار که میشود، شعر معروفش را بر پایهی همین عبارت کامل میکند.
این «یاد آر»های پس از قتلها و کشتارها و سرکوبها گویی برای مردم ایران تمامی ندارد و حالا نوبت یادآوری از نوع «کدام آبان» است؛ یادآوریهایی که هیچ شرح و تفسیری نمیطلبند جز شاید اشارهای به خبری کوتاه از آبانی که هرچند در تقویم گذشت، در حافظهی ایرانیان نمیگذرد.
ساعتی پس از انتشار گزارش رادیو فردا از سرنوشت نافرجام دادخواهی کشتهشدگان اعتراضات آبان ۹۸، شمار چشمگیری از کاربران شبکههای اجتماعی بهخصوص در توئیتر با استفاده از هشتگ «کدام آبان» به یادآوری قتلهایی پرداختند که در جریان سرکوب شدید این اعتراضات رخ داد.
در گزارشِ رادیو فردا از سرنوشت دادخواهی کشتهشدگان اعتراضات آبان ۹۸، بهنقل از خواهر یکی از کشتهشدگان چنین آمده بود: «گفتند از دفتر رهبری تماس میگیریم، شما شکایت کردید؟ گفتم بله. گفتند چهجوری بوده، چی بوده؟ گفتم برادرم آبان کشته شده. گفتند کدام آبان؟ گفتم آبان خونین ۹۸. گفتند خب پرونده شما دارد رسیدگی میشود. همین.»
جملهی پرسشی «کدام آبان» در این نقلقول، خشم و عصبانیت گستردهای را در میان کاربران ایرانی شبکههای اجتماعی برانگیخت تا جایی که هشتگ «کدام آبان» خیلی زود به ترند نخست توئیتر فارسی تبدیل شد و تا یک روز بعد با دهها هزار توئیت و بازتوئیت ترند اول ایران باقی ماند.
نگاهی حتی گذرا به این پیامهای انبوه نشان میدهد که برخلاف مقامات جمهوری اسلامی که میکوشند موضوعِ کشتنِ دستکم صدها نفر از مردم در این اعتراضات را به فراموشی بسپارند و حتی از اعلام آمار دقیق کشتهشدگان طفره بروند، اعتراضات آبان ۹۸ در نگاه خود مردم به نقطهعطفی تاریخی در شکلگیری اعتراضات سراسری علیه حکومت از یکسو و لکهای خونین و ننگین در تاریخ سرکوب در جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
«کدام آبان» مطلع مشترک هزاران پیام کوتاه شد که در آنها گوشههایی از سرکوب اعتراضات آبان بهعنوان پاسخ بیان میشود؛ از همان آبان که «پسر را کشتند و پدر را اسیر کردند» تا همان آبان که «بهنام دانشآموز-کارگرِ خرمشهری ثبت شده که با ضربهی باتوم بر سرش کشته شد»، از همان آبان که «خامنهای دستور داد جمعش کنند» تا همان آبان که «گلولههایشان را بین موج موهای نیکتا اسفندانی ۱۴ساله نشاندند» و...
شمار «همان آبان»ها با هشتگِ #کدام_آبان بهقدری است که نمیتوان حتی بخش کوچکی از آن را نقل کرد. اما چکیدهی همهی آنها را شاید بتوان در این پیام خواند از کاربری بهنام معمار که نوشت: «همان آبان که خونان شد. همان ماهی که آمد، ماند، تمامِ سالِ ما آن شد».
و یا پاسخی آغشته به امید که بهنام علامی به پرسشِ «کدام آبان» داد: «آبانی که در آن ایران میماند، اما شما خواهید رفت.»
رضاشکراللهی
خوابگرد
کاملِ گزارش:
radiofarda.com/a/30944098.html