در راه مغازه، در گوشه‌ی مکانی که مدت‌ها پیش بازار سفال‌فروشان بود، از کنار دیواری بلند و طولانی می‌گذرم که رویش هزاران عکس سیاه‌و‌سفیدِ قاب‌شده پشت شیشه، به‌چشم می‌خورند. پرتره‌ی مردان و چندتایی هم از زنانی که نام، تاریخ تولد و مرگ هریک زیر سینه‌شان درج شده، جایی‌که اگر گوشی پزشکی داشتیم، شاید می‌شد صدای قلب هرکدام را شنید. عکس‌ها به‌ترتیب الفبا چیده شده‌اند؛ مربوط به سال‌های میانی قرن بیستم. چندتا از آنان پیش‌بینی می‌کرد چهره‌اش زمانی به‌همراه چهره‌ی هزاران کشته‌ی محترم دیگر، ردیف‌به‌ردیف روی دیواری عمومی در مرکز شهر قرار گیرد؟ بیش‌تر از آن تعدادی که گمان کنید. در همان ترتیب الفبایی هرکدام می‌دانست چه سرنوشتی در انتظارش است: مقدر شده بود در این ناحیه از ایتالیا از هر چهار مبارز ضد فاشیست، یکی جانش را از دست بدهد.
تعدادی از اسامی را می‌خوانم و می‌شنوم اطرافم اسم‌شان بلند ادا می‌شود. چهره‌ها قرص و مطمئن به‌نظر می‌آیند، دست ‌کم بیش‌ترشان و خب، اطمینان همواره با درد همراه است. با نگاه به آن‌ها خیلی مبهم چیزی از نوشته‌های پازولینی به‌خاطرم می‌رسد...
#سایبان_سرخ_بولونیا #جان_برجر #علی_خدادادی #نشر_سیفتال