چرا رسانه‌های خارجی کمتر دروغ می گویند؟

محسن ماندگاری

به چند دلیل ساده:

۱. اغلب رسانه‌های بزرگ جهانی غیردولتی و درآمدزا هستند؛ یک بنگاه اقتصادی سودده. درآمد همهٔ این رسانه‌ها از فروش محصول است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس نمی‌تواند دروغ بگوید چون درآمدش از فروش محصول به ۱۷۰۰ روزنامه و بیش از ۵۰۰۰ شبکهٔ رادیویی و تلویزیونی در جهان از جمله ایران است و اگر قرار باشد اخبار نادرست به مخاطب بدهد، دیگر کسی برای حق اشتراک خروجی آن پولی پرداخت نمی‌کند!

خبرگزاری رویترز نمی‌تواند در لابه‌لای اخبارش به مخاطب دروغ تحویل دهد چون کمترین بی‌اعتمادی به رویترز، از درآمد سالانهٔ ۱۱ میلیارد دلاری هولدینگ تامسون رویترز می‌کاهد و چند خبر اشتباه می‌تواند یک بنگاه سودآور اقتصادی را به خاک سیاه بنشاند.

۲.رسانه‌های معتبر جهانی در رقابتی فشرده به دنبال جذب مخاطبند و هر خبر اشتباه از اعتماد مخاطبان به آنها خواهد کاست و تیراژ و مخاطب آنها را کم خواهد کرد. کاهش مخاطب یعنی ورشکستی. آنجا عرصهٔ رقابت است و قرار نیست به آنها یارانهٔ دولتی بدهند تا فلان روزنامه هرچه خواست بگوید و تیراژش به یک دهم کاهش یابد اما همچنان با یارانه و دوپینگ دولتی به حیات خود ادامه دهد.

۳. رسانه‌های معتبر خارجی نوک دماغشان را نمی‌بینند. سن هر کدام از آنها به اندازهٔ کل تاریخ مطبوعات ماست؛ فرانس پرس ۱۶۴ ساله است، رویترز ۱۶۶، آسوشیتدپرس ۱۷۱ سال. همین روزنامهٔ اسرائیلی هاآرتص ۹۹ سال قدمت دارد.

آنها حتی اگر بخواهند دروغ هم بگویند دروغ‌هایی می‌گویند که دهها سال طول بکشد نادرستی آن آشکار شود، آن هم وقتی که دیگر کسی یادش نیست قضیه چه بوده!

بیست سال تجربهٔ روزنامه‌نگاری به من آموخته تا رسانه‌های ما از بودجهٔ دولتی استفاده می‌کنند و کاهش تیراژ و اُفت مخاطب و بیننده نقشی در بودن یا نبودن فلان مدیر رسانه‌ای ندارد، امکان انتشار آگاهانهٔ خبرهای نادرست هم وجود دارد. ضربه به اعتماد مخاطب را مدیری می‌فهمد که رسانه‌اش را با هزینهٔ خودش یا سهامدارانش که لحظه‌ای در برکناری‌اش درنگ نمی‌کنند اداره کند.


ــــــــــــــــــــ

پی‌نوشت‌ها:
۱.همه‌ی آنچه نوشتم در زمینه‌ٔ خبر بود. ساحت خبر را از ساحت تحلیل در رسانه‌ها باید از هم جدا کرد. لازم به توضیح نیست که من با برخی تحلیل‌ها و تفسیرهای رسانه‌های خارجی هم عقیده نیستم اما به خبرهایشان تا اندازه‌ٔ زیادی اعتماد دارم.

۲. گفته‌اند جز راست نباید گفت، هر راست نشاید گفت! رسانه‌های معتبر دروغ نمی‌گویند اما ممکن است هر راستی را هم نگویند!

✅ @karkhone

7 comments

فقط بعنوان نمونه ای از هزاران و مشتی از خروار باید عرض کرد که خبرگزاری رویترز در مورد کشته شدگان حوادث آبان ایران عدد ۱۵۰۰ رو ابتدا منتشر کرد و سپس در جریان یک عقب نشینی تاریخی این عدد رو به نصف کاهش داد. در صورتی که واقعیت حتی به یک دهم آمار اولیه هم حتی نزدیک نیست
Behrouz KR
𝓢𝓪𝒆𝒆𝓭 ✨
https://www.reuters.com/article/us-iran-protests-toll/opposition-website-says-at-least-631-killed-in-iran-unrest-idUSKBN1Z1152
من که عقب نشینی ندیدم. میگه یک وبسایت اوپوزیسیون این عدد رو برآورد کرده. تلفات گزارش شده بین برآورد رویترز و عفو بین الملل متغیر است که مقامات ایران هر دو را رد می کنند.
Behrouz KR
من که عقب نشینی ندیدم. میگه یک وبسایت اوپوزیسیون این عدد رو برآورد کرده. تلفات گزارش شده بین برآورد رویترز و عفو بین الملل متغیر است که مقامات ایران هر دو را رد می کنند.
در ادبیات رسانه‌ای برجسته سازی خط دوم (آنهم در تیتر اصلی) بجای تثبیت خط اول به معنای تایید ضمنی آن است. در صورتی که پس از انتشار خبر اولیه با اطمینان از وثوق و سندیت آن میتوان بر آن تاکید و تکرار کرد نه آنکه با تکیه بر گزاره های پراکنده بجای تایید کمی خبر به دنبال تایید کیفی آن باشی...
Behrouz KR
تیتر اصلی هم به نقل از یک وبسایت اپوزیسیون هست نه تصحیح گزارش خودشون. تلقی من از این، عقب نشینی نیست. گر چه همین عدد یا حتی کمتر از این هم از نظر من فاجعه است
در تکنیک رسانه‌ای و ادبیات خبرنگاری این نوع جریان سازی ثانویه یک عقب گرد کامل از موج اول تلقی میشه...

در مورد آمار هم پیشتر افراد مطلع ذیربط در برخی نهادها اطلاعات موثقی ارائه کرده‌اند
http://pasdareeslam.com/44637/