❌ پاچه‌خوار
و یا
✅ پاچه‌خار

❇️ دیدگاه استاد میر جلال‌الدین کزازی، پژوهشگر ادبی و شاهنامه‌پژوه درباره‌ی واژه‌ی «پاچه‌خار/پاچه‌خوار»:
👇

💠 تا آنجایی که من می‌دانم این واژه‌ای که می‌توانیم آن را در زیباشناسی سخن پارسی از طرفی کنایه بنامیم و از طرف دیگر استعاره؛ آنچه استعاره‌ی داستان‌گونه یا تمثیل نامیده می‌شود، در متن‌های کهن به کار برده نشده است، چرا که کاربردی نوآیین، بی‌پیشینه و مردمی است. معنای آن هم روشن است. 

💠 «پاچه‌خار» کسی است که چاپلوس است و هر کاری که می‌کند و هر سخنی که می‌گوید خوشایند دیگران است. بی‌گمان املای این واژه با "واو" نادرست است، زیرا خوردن پاچه معنایی
برازنده و سنجیده نمی‌تواند داشته باشد؛ پیداست اینکه اگر کسی پاچه‌ی دیگری را بخورد سخنی بی‌پایه است. «خار» در واژه‌ی «پاچه‌خار» از مصدر خاریدن است؛ خاریدن از مصدرهای دوگانه در زبان فارسی است که هم کاربرد گذرا (متعدی) هم کاربردی ناگذر (لازم) دارد که در این ترکیب در کاربرد گذرا یا متعدی است.

💠 «پاچه‌خار» به معنای کسی است که پاچه‌ی دیگری را می‌خارد یا می‌خاراند. این کار نشانه‌ای از چاپلوسی، رفتار دورنگ در فرد چاپلوس است.

💠 همین واژه‌ای که چند بار آن را به کار برده‌ام --چاپلوسی-- معادل واژه‌ی « پاچه‌خار » در زبان دیرباز است. گاهی "کاسه‌لیس" به کار برده شده که کنایه‌ای است از کسی که دیگری را بیش از اندازه بزرگ می‌داند، کاسه‌ای را که او در آن آش خورده است می‌لیسد به نشانه‌ی آنکه جای دهان او بر چشم وی بسیار گرامی و ارزشمند است.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan