✳️ هیچ‌کس نمی‌تواند حتی دو کار را با هم انجام دهد، چه برسد به چندتا!

✅ در سال‌های اخیر، توانایی جلوبردن هم‌زمان چند کار -اصطلاحاً «چندوظیفه گی»- در دنیای کسب‌و‌کار اهمیت زیادی پیدا کرده. کارفرمایان از کارمندان می‌خواهند که چند وظیفه را کنار هم انجام دهند و اگر کارمندی نتواند از عهده برآید که او را سرزنش می‌کنند. حتی برخی در رزومه‌هایشان توانایی «چندوظیفه گی» را به‌عنوان یکی از مهارت‌هایشان ذکر می‌کنند.
■ اما ریچارد سایتوئیک، استاد عصب‌شناسی دانشگاه جورج واشنگتن، دربارۀ این موضوع صریح است: مغز هیچ‌کس نمی‌تواند حتی دو کار را همزمان انجام دهد، چه برسد به سه، چهار یا پنج کار. چندوظیفه گی حتی برای ماشین هم اصطلاح بی‌مسمایی است، چه برسد به انسان.

■ افسانه‌ای قدیمی می‌گوید ما فقط از ۱۰ درصد مغزمان استفاده می‌کنیم. گویا ۹۰ درصد دیگر آن بیکار مانده و نقش ظرفیت ذخیره را بازی می‌کند. همین افسانه یکی از دلایل شکل‌گیری ایده‌ای بود که می‌گفت اگر ذهن بچه‌ها را زیر بمباران محرک‌های عصبی -اعم از رنگ‌ها و صداها و کلمات- قرار دهیم، بخش‌های بیشتری از مغزشان درگیر می‌شود و در آینده باهوش‌تر یا بهره‌ورتر می‌شوند. شواهد هیچگاه چنین نتایجی را نشان نداده است.

■ اکثر ما امروزه حداقل نوعی از چندوظیفه گی را تجربه می‌کنیم که می‌توانیم آن را «چندوظیفه گی رسانه‌ای» بنامیم. مثلاً وقتی که تلویزیون روشن است، اما گوشی هم جلوی چشممان است. ممکن است فکر کنیم هم سریالمان را می‌بینیم، هم با دوستانمان چت می‌کنیم. اما واقعیت این است که هیچ‌وقت نمی‌توانیم این دو کار را درست انجام دهیم. اسکرین‌ها به شکل ویژه‌ای توجه‌طلب‌اند و سهم بزرگی از تمرکز ما را می‌گیرند. حتی نگاهی کوتاه به اسکرین بر ساختار توجه و حافظۀ ما اثری عمیق می‌گذارد.

■ برای مثال، تحقیقی مفصل بر روی ۲۵۷ پرستار بخش مراقبت‌های ویژه در آمریکا نشان داد: اکثر خطاهای دارویی زمانی اتفاق می‌افتند که «ده دقیقه پیش از دادن دارو به مریض» گوشی پرستار زنگ می‌خورد یا پیامی دریافت می‌کند.

■ وقتی بفهمیم مغز چگونه انرژی مصرف می‌کند، این حرف که بخشی از مغز ما بلااستفاده مانده است اعتبار خود را از دست می‌دهد. اگرچه در هر لحظه فقط بخش کوچکی از نورون‌های مغز فعالند، اما دلیل آن محدودیت انرژی در دسترس مغز است. مغز ما طوری طراحی شده است که تعادلی بین وظایف اساسی‌اش و میزان انرژی در دسترسش برقرار کند.

■ حفظ توجه و هوشیاری در هنگام جابه‌جاشدن نقطهٔ توجه، تمرکز کردن و حفظ تمرکز از انرژی‌برترین کارهایی هستند که مغز ما می‌تواند انجام دهد. به همین دلیل، توجه ما گزینشی است تا مغز بتواند انرژی خود را حفظ کند. یعنی در هر لحظه فقط می‌توانیم بر یک چیز تمرکز کنیم. بنابراین می‌توانیم بگوییم اگر مبنا تحقیقات علمی دربارۀ عملکرد مغز باشد، چندوظیفه گی کاری است ابلهانه و بیش‌از‌حد هزینه‌بر که اصولاً امکان موفق‌شدن در آن وجود ندارد.