#دستور
✍ ملاکهای تشخیص اسم از صفت
◻️ملاکهای صرفی
◻️ملاکهای نحوی
◻️ملاک معنایی
✳️ ملاک معنایی
میان مضاف و مضافالیه از یک سو، و صفت و موصوف از سوی دیگر، از نظر معنا تفاوت مهمی وجود دارد. مضاف و مضافالیه هر کدام در جهان خارج مصداق مستقلی دارد؛ اما صفت و موصوف در جهان خارج مصادیق مستقل ندارند. برای روشنتر شدن مسئله مثالهای زیر را در نظر میگیریم:
ترکیب اضافی ترکیب وصفی
لولهٔ بخاری لولهٔ باریک
دانشجوی فیزیک دانشجوی درسخوان
درِ باغ درِ چوبی
رانندهٔ تاکسی رانندهٔ ماهر
کتابخانهٔ دانشگاه. کتابخانهٔ عمومی
چنانکه در مثالهای بالا میبینیم، مضاف و مضافالیه در جهان خارج دارای مصداقهای متفاوت و مستقلی هستند، مثلاً لوله یک چیز است و بخاری چیز دیگری؛ یا دانشجو یک چیز است و علم فیزیک چیز دیگری. اما صفت و موصوف چنین وضعی ندارند، زیرا صفت فاقد مصداق مستقل است. برای مثال، در لولهٔ باریک نمیتوانیم برای باریک مصداقی مستقل از لوله قائل شویم؛ و نیز در دانشجوی درسخوان، نمیتوانیم درسخوان را مستقل از دانشجو در نظر بگیریم.
✅ علاءالدین طباطبایی، واژهسازی و دستور (مجموعه مقالات)، چاپ اول، تهران: کتاب بهار، ۱۳۹۴، ص ۱۳۹ تا ۱۴۰.
✅ یکشنبه، ۱۰ آذر ۱۳۹۸
@virayesh_gah@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan