ایده خمیروارگی ذات بشر سزاوار آن همه اعتباری که به عنوان یک ایده متعالی و مترقی از آن خود کرده، نیست. که اگر بود اسکینر را انسان‌دوستی بزرگ می‌شناختند که بر آن بود تا فن‌آوری شرطی‌سازی انسان را در جامعه به کار گیرد، تا آدمها را چنان شکل دهد که از لوازم ضد بارداری استفاده کنند، از اتلاف انرژی بپرهیزد، صلح‌طلب باشند و از شهرهای شلوغ دوری کنند. اسکینر مدافع سرسخت لوح‌سپید و آرمانشهر‌طلبی دوآتشه بود. خیالات نابی که او در سر می‌پروراند ما را قادر می‌سازد تا پیامدهای انکار خوش‌بینانه ذات بشر را دقیق‌تر بررسی کنیم. اگر پیش‌فرض او را مبنی بر اینکه رفتار نامطلوب نه برآمده از ژن‌ها که محصولی از محیط است بپذیریم، نتیجه این میشود که باید محیط را کنترل کنیم که یعنی برنامه‌های من درآوردی تقویت رفتار را با نمونه‌های مهندسی شده جایگزین کنیم.

چرا بیشتر مردم در برابر چنین تصوری از جامعه ایستادگی می‌کنند؟ از منظر منتقدان فراسوی آزادی و‌ منزلت اسکینر در اینکه رفتار را میتوان کنترل کرد شکی نیست؛ گذاشتن تفنگ روی پیشانی و تهدید به شکنجه از تکنیک‌های اصیلی است که ما را به هدفمان می‌رساند. حتی شیوه مورد علاقه اسکینر برای شرطی سازی فعال نیز نیازمند آن بود که ارگانیسم را تا حد از دست دادن ۸۰ درصد وزنش گرسنگی بدهیم و او را در جعبه‌ای که برنامه‌ریزی مربوط به تثبیت با دقت کنترل می‌شد حبس کنیم. مسئله این نیست که آیا میتوان رفتار انسان را تغییر داد یا نه، مسئله آن است که به چه قیمتی؟

📚#لوح‌سپید
✍️استیون‌پینکر
#فصل‌نهم
#ص‌۱۷۵
@SciBookReader
گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.me/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ