هفتهی پیش در یک آپارتمان کوچک در طبقهی بالای شورای کتاب کودک ایران در حوالی دانشگاه تهران از نوزدهمین جلد فرهنگنامه کودکان و نوجوانان رونمایی شد. فرهنگنامه در اصل برای دانشآموزان و معلمان تهیه شده است، اما جای خالی یک دائرهالمعارف مفصل عمومی با تصویرهای عالی را برای همهی فارسیزبانان پر میکند. همه، در هر سن و سطح سوادی، میتوانند اطلاعات مطمئن و معتبر دربارهی انواع موضوعات و همهی رشتههای علمی – به ویژه دربارهی ایران- را از آن به دست بیاورند. تاکنون نوزده جلد این مجموعه در نزدیک به هفت هزار صفحه تا حرف "ق" منتشر شده است. این اثر در ۲۴ یا ۲۵ جلد کامل خواهد شد. تهیهی بقیهی جلدها و روزآمدسازی جلدهای پیشین بهسرعت ادامه دارد و با تکمیل آن زبان فارسی و ایران از یک دانشنامهی روزآمد عمومی برای عموم مردم برخوردار خواهد بود. صدها نویسنده از میان دانشمندان، استادان، و کارشناسان رشتههای مختلف علمی، فنی، و تاریخدانان و فرهنگ شناسان ایرانی در نزدیک به چهل سال داوطلبانه و بیچشمداشت، دانش خود را برای ترویج علم و فرهنگ درمیان نسلهای جوان به فرهنگنامه تقدیم داشتهاند و مقالههای بلند و کوتاه آن را نوشتهاند. شورای فرهنگنامه ویراستاری دقیق این حجم عظیم را انجام داده و میدهد. فرهنگنامه یکی از میراثهای گرانقدر زندگی پربار آموزگار بزرگ کودکان ایران توران میرهادی (۱۳۰۶-۱۳۹۵) بنیانگذار، و همکاران او در شورای کتاب کودک است. به جرأت میتوان گفت کار درازآهنگ دانشوران ایران موثرترین ابتکار در این کشور برای چیزی است که امروزه ترویج علم مینامند. طرفه آن که تمام این طرح عظیم بدون استفاده از حمایت مالی دولتی در یک انجمن کوچک مردمنهاد تحقق یافته است. مطابق آنچه که در یادداشت صفحههای نخست جلد ۱۹ آمده است، در سال ۱۳۹۸ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش کودکان و نوجوانان فرهنگنامه را برای کتابخانههایشان خریدهاند و دورههای ناقص را تکمیل کردهاند. همین یادداشت می افزاید "روند خرید و اهدا و ارسال فرهنگنامه به مناطق محروم از سوی سازمانهای مردمنهاد و علاقهمندان گسترش یافته است". اما سایر نهادها و ارگانهای دولتی مانند وزارت آموزش و پرورش، نهاد کتابخانههای عمومی، کتابخانههای سازمان فرهنگی و و هنری شهرداری هنوز مانده که چنین کنند. (سخن ناشر در آغاز جلد ۱۹). این در حالی است که دانشآموزان و معلمان مخاطبان اصلی فرهنگنامه هستند و کتابخانههای عمومی جایی است که این اثر در معرض دید وسیعترین طیف بهرهگیران قرار میگیرد. تا زمانی که این نهادها عزم و ارادهی کافی برای فراهم کردن امکان بهرهمندی جامعه از دانشهای انباشته در فرهنگنامه را پیدا کنند، این مهم برعهدهی شهروندان و نهادهای خصوصیِ علاقهمند به اعتلای دانش و فرهنگ است که دستِ یاری از آستین برآورند و مراجعان کتابخانهها و دانشآموزان مدارس را از داشتن یک دوره از فرهنگنامه برخوردار کنند. اگر خودتان کتابخانه یا مدرسهای برای اهدا سراغ ندارید، شورای کتاب چنین مدارس و کتابخانههایی را ، به ویژه در مناطق کمتر برخوردار ،در سراسر کشور میشناسد و میتواند دورهی خریداری شدهی شما را برای آنها ارسال کند. بهای یک دورهی ۱۹ جلدی فرهنگنامه ۱۷۰۰۰۰۰ (یک میلیون و هفتصد هزار) تومان است. برای اطلاعات بیشتر و خرید میتوانید با دفتر فرهنگنامه با شمارههای زیر تماس بگیرید: ۵۸۷۸ ۶۶۴۱( ۰۲۱ ) و ۰۲۱۷ ۶۶۹۵ (۰۲۱)