| حسین راهداری
مستندی را در مورد سوپرمیلیاردرهای چینی می دیدم که در آن مصاحبه ای با خانمی می کرد که در هاروارد آمریکا درس خوانده بود و الآن مالک یکی از بزرگترین شرکت های حمل و نقل دریایی چین بود. مصاحبه کننده از او پرسید که با توجه به رشد اقتصادی چین و اینکه شما خود یک تاجر بزرگ هستید، حالا نظر شما در مورد همکاری با آمریکا و در کل غربی ها چیست؟ جواب جالبی داشت. گفت درست است که چین خیلی رشد کرده. اما این رشد مدیون درس هایی است که ما از غرب یاد گرفته ایم. هنوز هم درس های زیادی مانده که ما باید یاد بگیریم!!
یاد حرف های عزیزانی می افتم که متعصبانه فکر می کنند که همه چیز را ما خودمان بلدیم و خودمان می توانیم بدون کمک دیگران هر کاری را انجام دهیم. اجازه دهید دو درس ساده که از تعامل با ژاپنی ها و چینی ها یاد گرفتم بیان کنم. درس ها مربوط به تکنولوژی های پشرفته نیستند! مربوط به نحوه جلسه برگزار کردن هستند!
ژاپنی ها
در شرکتی حدود یک سال و خورده ای با ژاپنی ها در تعامل بودیم. جلسات ما با ژاپنی ها دو مشخصه بارز داشت:
1- همیشه قبل از جلسه، ژاپنی ها کل ارائه اشان را پرینت رنگی شده حاضر داشتند و در اختیار تمامی حاضران می گذاشتند. این یعنی اینکه کاملا می دانستند چه حرفی می خواهند بزنند! شاید فکر کنید که این کار عجیبی نیست؟ اما در کل این دوران، تیم ایرانی حتی یک برگه پرینت شده هم قبل از جلسه برای ارائه نداشت! گاهی افراد در جلسه حاضر می شدند بدون آنکه بدانند دقیقا موضوع جلسه چیست؟!! بعد هم که می فهمیدند موضوع جلسه چیست، به جای سکوت، برای خودنمایی حرف های نامربوط و اشتباه تحویل طرف مقابل می دادند.
2- در جلسه همیشه مدیران ژاپنی به همراه یک سری کارشناس حاضر می شدند. مدیر صحبت های کلان را می کرد و بحث های جزیی به کارشناس واگذار می شد. باز هم ممکن است که این مساله ساده به نظر برسد! اما جالب آنکه در طرف ایرانی برای حضور در جلسه گاه رقابت سازمانی وجود داشت و هر کسی به جلسه با خارجی ها، از جمله ژاپنی ها، راه داده نمی شد! در عمده جلسات فقط خود مدیران حاضر بودند که برخی از آنها هم چند دقیقه قبل از جلسه از آن مطلع شده بودند. مثلا گاه در جلسه یکی میگفت چرا فلانی نیست؟!! معلوم می شد که از عمد به او اطلاع نداده اند و سریع می گفتند که حاضر شود!! در جلسه هم معمولا خود مدیر عامل رییس مطلق جلسه بود و از هر دری صحبت می کرد و نظر می داد! نهایت اجازه صحبت به یک مدیر میانی دیگر داده می شد.
چینی ها
با یک گروه چینی روی پروژه ای برای ماه ها کار کردم. این گروه هم دو مشخصه بارز داشت:
1) در این گروه دو نفر چینی استخدام شده بودند که ادبیات فارسی خوانده و مدتی هم در ایران تحصیل کرده بودند. دو نفر بودند تا در صورت لزوم که یکی در سفر ایران بود، دیگری کارهایش را در چین انجام دهد. این دو نفر نقش مهمی در ترجمه ها و انتقال موارد فرهنگی داشتند به طوریکه در حضور آنها ما می ترسیدیم هر حرفی را بزنیم. مسلما این دو نفر نیروهای قوی چین در حوزه زبان فارسی و تعامل با ایران در دهه های بعد خواهند بود و به درد اقتصاد چین خواهند خورد. در عوض در گروه ایرانی یک نفر حتی ساده ترین لغات چینی را هم بلد نبود. انگلیسی ملت هم دست و پا شکسته! در حالیکه این پروژه می توانست زمینه ساز رشد ایرانی هایی باشد که روی زبان چینی کار می کنند. مساله هم پول نیست! پول به اندازه کافی هدر می رفت که حقوق یکی دو نفر در آن به چشم نیاید.
2) جلسات مدیران چینی ها همیشه دو ردیف داشت. ردیف اول مدیران و کارشناسان مربوطه که باید در بحث شرکت می کردند. ردیف دوم، در پشت، کارشناسان معمولی درگیر پروژه می نشستند که در جلسه نقشی نداشتند اما برای آموزش در جلسه حاضر می شدند. یکبار پرسیدم که داستان چیست و گفتند که این پروتکلی برای آموزش نسل بعدی سازمان است تا کار با شرکت های بین المللی را یاد بگیرند. در بعضی از جلسات حتی کار به جر و بحث می کشید و دو طرف با هم تند صحبت می کردند. در موردی یادم هست که مدیر ارشد چینی اشتباه کرده بود و به نوعی جلوی همه و کارمندان خود ضایع شد. اما باز شکل جلسات ادامه یافت و همیشه همه آن افراد حاضر بودند. جالب آنکه در موقع ناهار و مهمانی ها هم این افراد را با خود می آوردند. در مقابل مشخصه تیم ایرانی این بود که همیشه جلسات پشت درهای بسته بین دو سه نفر ایرانی و طرف چینی برگزار می شد. به زحمت یکی دو تا کارشناس را راه می دادند، آن هم وسط جلسه که بیایند و بروند. در شرکت آدم هایی بودند که سال ها درگیر پروژه بودند اما اصلا تا به حال با چینی ها صحبت نکرده بودند! یعنی فرصت داده نشده بود. در موقع ناهار و شام هم همان دو تا کارشناس را هم نمی بردند.
جالب آنکه طرف ایرانی همه این رفتارهای خوب را می دید، اما باز کار خود را می کرد!! فکر کنم ما حتی نیاز به آموزش داریم که «یاد» بگیریم!
✅ @karkhone