‍ ‍ راه نجات روستاها در دست صنایع تبدیلی و تکمیلی


در سال 97 مدیر کل کمیته امداد امام خمینی استان خراسان جنوبی از تخلیه 1770 روستای خراسان جنوبی براثر خشک شدن قنات ها و کاهش آب زیرزمینی خبرداد که موجب تخلیه ۴۷درصد از روستاهای این استان و مهاجرت گسترده مردم به حاشیه شهرها شد، سوال این است که آیا منطقه خراسان واقعا فقیر است که روستاهایش اینچنین قربانی کم آبی و بیکاری و فقرشدند؟

حقیقت این است که این منطقه محل رویش محصولات کم نظیری مانند زرشک به میزان بیش از 14 هزار تن مقام اول جهان ، زعفران بیش از 336 تن، عناب 550 تن، سماق 350 تن است که همانند سایر بخشها قربانی بی توجهی مدیریت ناکارآمد و سیستم رانتی و فسادزده شده است.

وضعیتی که هنوز هم در نقاط مختلف کشور ادامه دارد به دلیل عدم توجه به صنایع تبدیلی و تکمیلی محصولات کشاورزی خام فروشی و فله فروشی شده وکشورهای مختلف به نام خودشان برندسازی کرده و محصولات ایران را توسط دلالان غارت می کنند.

تأسف بار اینجاست که راه حل دور از دسترس نبود. استقرار صنایعی که تکمیل کننده زنجیره تامین کشاورزی هستند در جوار روستاهایی منابع آب شان خشکیده شد وضعیت را کاملا تغییر می‌داد.

مهاجرت به حاشیه شهرها به دلیل قطع معیشت متکی بر اب اندک شان و فقر است. در حقیقت اصلی ترین دلیل تخلیه روستاها نبود درآمد مکفی است که مردمان را آواره حاشیه شهرها کرده، و ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی می توانست نجات بخش تعداد زیادی از این روستاها و زندگی ها شود، مساله ای که حتی تاکنون هم بسیار کم به آن پرداخته شده است.

نکته مهم این است که همه سرمایه گذاری مورد نیازی که می توانست از این مصیبت ها جلوگیری کند، به اندازه ساختن یک سد کوچک هم نبود، صنایع زودبازده، چند محصولی با ارزش افزوده بالا که با ایجاد اشتغال جایگزین می توانست تا حدی مانع خشک شدن آب‌های زیرزمینی شود و از طرفی علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار در روستاها برای کشور ارزآوری نماید و مهمترین ارزش افزوده آن پیشگیری از مهاجرت و آسیب‌های حاشیه نشینی برای کل جامعه بود.

البته هنوز هم دیر نیست. اگر در روستاهای خشکیده صنایع تبدیلی و تکمیلی مستقر شودو این روستاها زنجیره تامین محصولات سایر روستاهای آباد گردند نه تنها روستایی تخلیه نمی‌شود، بلکه مهاجرت معکوس هم صورت می گیرد و در صورت وجود اشتغال پایدار مردم به کاشانه شان باز می‌گردند.

استان خراسان جنوبی یکی از دهها منطقه کشور است که از این معضلات رنج می برند. ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی وتبدیل روستاهای کشور به زنجیره تامین یکدیگر با مشارکت نهادهای مختلف می تواند از تخلیه روستاها، مهاجرت سرگردان، حاشیه نشینی و مسائل بغرنج پیشگیری نماید که عقلا گفته اند پیشگیری بهتر است از درمان.

علاوه بر این جذابیت و پايداری اشتغال می تواند فشار از گرده منابع آبی که صرف کشاورزی ناپایدار و فقرزا می شود نیز بردارد و از این منظر چرا حکمران آب در ازای خرید این چاهها و حفظ باقی مانده آب از این کشاورزان در ایجاد این صنایع مشارکت نمی کند؟ آنچه مسلم است این است که نمی شود از مردم مشارکت طلب کرد، اما هیچ اقدامی برای معیشت شان نکرد. / مهتا بذرافکن

🆔 @RuralWomenIssues 👩‍🌾

Comments

Be the first to add a comment