◾الگوریتمها میدهند یا میگیرند◾ستگادین ۱ اسفند ۱۳۹۹
اگر چیزی کمیاب باشد، ما مجبور به انتخاب میشویم.
انتخابِ کسی که استخدام شود، انتخاب وبسایتی که در صدر گزینههای جستجو ظاهر شود، انتخاب کسی که وام دریافت کند.
درحالیکه میتوانیم این انتخابهای مورد به مورد را در یک مقیاس به الگوریتمها بسپاریم. الگوریتم یعنی مجموعهای از مراحل کدگذاریشده، استنباطها و تصمیمگیریهای ابتکاری که ظاهراً هرچه اطلاعات بیشتری جمع شود، بهتر هم میشود.
در نقطهای قرار داریم که الگوریتمها بوضوح در حال بازسازی فرهنگمان هستند. الگوریتمها هستند که تعیین میکنند شبکههای اجتماعی، چطور محتوایشان را بالا بیاورند، موتورهای جستجو چگونه وبسایتها را هایلایت کنند، چطور هوش مصنوعی تصمیماتی دربارهی به اوجرساندن یا نرساندن افراد بگیرد. چگونه کسی وام بگیرد یا نگیرد. در هر مکان و هر زمان، الگوریتمها حضور دارند.
الگوریتمها خنثی نیستند. نمیتوانند باشند. هر تصمیمی عواقبی دارد و برخلاف قضیهی فیثاغورث، جواب درستی در کار نیست بلکه انتخابی است که در طیفی از زمان حال و آینده گرفته میشود.
الگوریتم، چیزهایی را از ما میگیرد: وقتی عناصری معیوب یا خودخواه از جامعه را پیدا میکند و برای تأمین منافع کوتاهمدت، آن را بزرگنمایی میکند. وقتی عادات یا غرایزی را که اشخاص ممکن است داشته باشند مییابد و از آنها به نفع سازندهی الگوریتم، سوءاستفاده میکند، بیآنکه در طولانیمدت، فرهنگ یا کاربری بهتر از خود بجا بگذارد.
و یک الگوریتم، چیزهایی را به ما میدهد: وقتی جنبههای خوبی از ذات ما را بزرگنمایی میکند. وقتی به ما کمک میکند برای کارهایی اقدام کنیم که دوست داشتیم در بلندمدت برای خودمان و افرادی که برای ما مهماند انجام دهیم.
برای هر برنامهنویس در جایی انحصاری، شرکتی عمومی یا یک استارتاپ با بودجهی خوب یا حتی موردی غیرانتفاعی که به دنبال حامی میگردد، سوال چالشبرانگیز اینست:
آیا جرأت ساختن الگوریتمی را دارید که حتی اگر در کوتاهمدت هم نتواند هزینههایش را تأمین کند، باز هم به ساختناش افتخار کنید؟
چون اگر پاسختان به این سوال منفی باشد، سرزنشِ سیستم به درد هیچکس نخواهد خورد. سیستم شمایید، ماییم و الگوریتمهایی نامرئی و پرقدرت.
این موضوعی مهم و اساسی است که الگوریتمها توسط افرادی ساخته و نگهداری شوند که مسئولیتشان را در قبال تأثیری که می گذارند درک کنند.
.