تشبیه 🔽🔽🔽🔽
قسمت دوم:

ازمیان پایه ی های تشبیه ذکر مشبه ومشبه به ضروری است اما وجه شبه وادات تشبیه رامی توان ازتشبیه حذف کرد.

◽️انواع تشبیه ازنظرپایه های تشبیه( ارکان تشبیه):

🔹الف_ تشبیه گسترده (مفصل):
تشبیهی است که چهار رکن تشبیه یاسه رکن تشبیه را درخود داشته باشد
مثل نمونه زیرکه چهار رکن تشبیه را دارد:
«نامت درچشمانم/چون لاله،سرخ/چون نسترن سپید/ومثل سرو،سبزمی ایستد.

نامت :مشبه
لاله،نسترن وسرو:مشبه به
چون ومانند:ادات تشبیه
سرخ،سپید وسبز:وجه شبه

ویا مصراع زیرکه سه رکن تشبیه را داردو وجه شبه آن حذف شده:

«چو دریای خون شد همه دشت وراغ»
دشت وراغ:مشبه
دریای خون:مشبه به
چو: ادات تشبیه

ویا درمصراع زیرکه سه رکن تشبیه داردوادات تشبیه حذف شده:

«که نیم کوهم زصبروحلم وداد»

ضمیرمتصل «م» ( امام علی ع):مشبه
کوه:مشبه به
حلم وداد:وجه شبه

🔹ب _ تشبیه فشرده( مجمل):
تشبیهی است که فقط دو رکن اصلی تشبیه یعنی مشبه ومشبه به را دارد.
مثل بیت زیر:
«درنگنجدعشق درگفت وشنید
عشق دریایی است قعرش ناپدید»

عشق :مشبه
دریا :مشبه به

حذف ادات تشبیه و وجه شبه،تشبیه راخلاصه کرده است به این نوع تشبیه تشبیه رسا(بلیغ) نیزمی گویند.

⭕️تشبیه فشرده یابلیغ کلام را ادبی تر و زیباتر می کند.

▪️تشبیه فشرده یا بلیغ به دوصورت به کار می رود:

🔸الف_تشبیه بلیغ اضافی:
وقتی مشبه ومشبه به،به صورت ترکیب اضافی( مضاف ومضاف الیه) به کار رود.

مثل سه ترکیب «مس وجود ، کیمیای عشق وآتش خشم »درنمونه های زیر:

«دست از مس وجود چو مردان ره بشوی
تاکیمیای عشق بیابی و زر شوی»

«آتش خشم اول درخداوند خشم افتد؛پس آنگه زبانه به خصم رسد یا نرسد»
دراین تشبیهات وجود به مس ،عشق به کیمیا وخشم به آتش به صورت ترکیب اضافی به هم مانند شده اند.

نمونه های دیگرتشبیه بلیغ اضافی مثل:
اکسیرعشق ،آیینه آب و کمندنظر

⭕️در اکثرتشبیه های بلیغ اضافی مضاف،مشبه به است ومضاف الیه ،مشبه است.


🔸ب_ تشبیه بلیغ اسنادی:
وقتی «مشبه به» به «مشبه» اسناد داده شود یعنی همراه یک فعل اسنادی به کاربرده شوند

🔹مانند چهارتشبیه فشرده درنمونه زیر که به صورت غیرترکیبی آمده است
«ای مهتر،آفتاب ، چراغ آسمان است وتوچراغ زمینی ،آفتاب ، چراغ دنیاست توچراغ زمینی »

⭕️چراغ آسمان وچراغ دنیا بایک فعل اسنادی به آفتاب نسبت داده شد:

آفتاب :مشبه
چراغ آسمان وچراغ دنیا:مشبه به

⭕️چراغ زمین وچراغ دین نیز به «تو»( مهتر) نسبت داده شد:

تو :مشبه
چراغ زمین وچراغ دین :مشبه به

➖➖➖➖➖➖➖➖➖

چون این درس درموردیکی از آرایه های ادبی است( تشبیه) درمورداین گونه دروس ،پیشنهادمی شود همکاران گرامی بایک مثال ساده تشبیه رو توضیح دهند مثل:
«دانا چو طبله ی عطاراست خاموش وهنرنمای»
وازدانش آموزان خواسته شوددرگفت وگوی روزمره خود مثال هایی پیداکنند.
تعریف اصطلاحات ادبی مثل تشبیه،ارکان تشبیه و...فقط برای یادگیری بهتراست وبهتراست ازدانش آموزان تعریف آن ها خواسته نشود،فقط به صورت عملی درعبارات واشعاراین اصطلاحات را تشخیص بدهند وبتوانند مثال بیاورندکافی است.

📕مریم بهوندی ازخوزستان _ رامهرمز

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment