واعظی خلق را تحریض[تشویق]می کرد بر زن خواستن و تزویج کردن، و احادیث می گفت. و زنان را تحریض می کرد بر سر منبر بر شوهر خواستن و آن کس که زن دارد تحریض می کرد بر میانجی کردن، و سعی نمودن در پیوندی ها، و احادیث می گفت. از بسیاری که گفت، یکی برخاست که: الصوفی اِبنُ الوَقت، من مرد غریبم، مرا زنی می باید.

واعظ رو به زنان کرد و گفت: ای عورتان میان شما کسی هست که رغبت کند؟
گفتند که هست، گفت: تا برخیزد پیشتر آید. برخاست پیشتر آمد.
گفت: رو باز کن تا تو را ببیند که سنّت این است از رسول علیه السلام که پیش از نکاح یک بار ببینند، روی باز کرد. گفت: ای جوان بنگر...
گفت: نگریستم.
گفت: شایسته است؟ 
گفت: هست.
گفت: ای عورت چه داری از دنیا؟
گفت: خَرَکی دارم سقایی کند[آب آوَرَد] و گاهی گندم به آسیاب بَرَد و هیزم کَشد، از اُجرت آن چیزی به من رسد. واعظ گفت: این جوان مردم زاده[نجیب و بزرگوار] می نماید و مُتَمَیِّز[متشخّص]، نتواند خربندگی کردن[خر را کرایه دادن].
دیگری هست؟ گفتند هست، همچنین پیش آمد روی بنمود.
جوان گفت: پسندیده است.
گفت: چه دارد؟
گفت: گاوی دارد، گاهی آب کشد، گاهی زمین شکافد، گاهی گردون کَشَد[=ارابه کشد] از اجرت آن بدو رسد.
گفت: این جوان مُتَمَیِّز است، نشاید گاوبانی کند.
دیگری هست؟ گفتند هست.
گفت: تا خود را بنماید، بنمود. گفت: از دنیا جهاز چه دارد؟
گفت: باغی دارد. واعظ روی بدین جوان کرد، گفت: اکنون تو را اختیار است، از این هر سه آن که موافقت تر است قبول کن.
آن جوان بُن گوش خاریدن گرفت.
گفت: زود بگو کدام می خواهی؟
گفت: من چنین می خواهم که بر خر نشینم و گاو را پیش می کنم و به سوی باغ می روم.
گفت: آری، ولی چنان «نازنین» نیستی که تو را هر سه مُسَلَّم شود!




«مقالات شمس تبریزی» ؛ تصحیح استاد موحد، ص ۱۵۷
@renaissancetranslate