✳️ ناهار مجانی نداریم!
✍ محمد شهرابی و امید روزبهانی
✅ «هیچ ناهار رایگانی وجود ندارد» (TNSTAAFL) یک اصل محوری در اقتصاد است که بر محدودیت منابع و وجود هزینه‌های فرصت در هر انتخاب تاکید دارد.
این نوشتار به بررسی انتقادی سیاست‌های یارانه‌ای (به‌ویژه یارانه‌های انرژی و محصولات غذایی) و قیمت‌گذاری دستوری (به‌ویژه در تولیدات صنعتی) در اقتصاد ایران می‌پردازد.
■ اصل «هیچ ناهار رایگانی وجود ندارد» در اقتصاد:در سرزمینی که مردمانش سال‌هاست با واژه‌هایی چون «یارانه» و «کالای دولتی» خو گرفته‌اند، شاید مفهوم «هیچ ناهار رایگانی وجود ندارد» (There's No Such Thing as a Free Lunch - TNSTAAFL) کمی غریب به نظر برسد. اما این جمله ساده و در عین حال عمیق، ستون فقرات علم اقتصاد را تشکیل می‌دهد.
ریشه این اصل در واقعیت انکارناپذیر کمیابی منابع (Scarcity) است. هر تصمیمی، چه در سطح فردی، چه شرکتی و چه دولتی، مستلزم چشم‌پوشی از بهترین جایگزینی است که می‌توانستیم داشته باشیم. این جایگزین ازدست‌رفته، همان هزینه فرصت (Opportunity Cost) است.
برای درک پیچیدگی‌های یارانه‌ها و قیمت‌گذاری دستوری و چرایی تبدیل شدن آنها به «ناهارهای گران»، لازم است به چارچوب‌های نظری مطرح در علم اقتصاد نوین رجوع کنیم:
■ دیدگاه لافون و تیرول: یارانه‌ها، اطلاعات نامتقارن و عدم کارآیی انگیزش‌ها:لافون و تیرول نشان می‌دهند که در حضور اطلاعات نامتقارن، طراحی بهینه یارانه‌ها بسیار دشوار و پیچیده است و عامل (تولیدکننده) می‌تواند از اطلاعات خصوصی خود سوءاستفاده کند و هزینه‌های خود را بیش از حد واقعی گزارش دهد تا یارانه بیشتری دریافت کند یا از فشار برای افزایش بهره‌وری فرار کند.
این وضعیت می‌تواند به رانت‌جویی (Rent-seeking) منجر شود. ...
ادامه مطلب؛
https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4201875
كانال قواعدبازی
✍ محمد شهرابی و امید روزبهانی
✅ «هیچ ناهار رایگانی وجود ندارد» (TNSTAAFL) یک اصل محوری در اقتصاد است که بر محدودیت منابع و وجود هزینه‌های فرصت در هر انتخاب تاکید دارد.
این نوشتار به بررسی انتقادی سیاست‌های یارانه‌ای (به‌ویژه یارانه‌های انرژی و محصولات غذایی) و قیمت‌گذاری دستوری (به‌ویژه در تولیدات صنعتی) در اقتصاد ایران می‌پردازد.
■ اصل «هیچ ناهار رایگانی وجود ندارد» در اقتصاد:در سرزمینی که مردمانش سال‌هاست با واژه‌هایی چون «یارانه» و «کالای دولتی» خو گرفته‌اند، شاید مفهوم «هیچ ناهار رایگانی وجود ندارد» (There's No Such Thing as a Free Lunch - TNSTAAFL) کمی غریب به نظر برسد. اما این جمله ساده و در عین حال عمیق، ستون فقرات علم اقتصاد را تشکیل می‌دهد.
ریشه این اصل در واقعیت انکارناپذیر کمیابی منابع (Scarcity) است. هر تصمیمی، چه در سطح فردی، چه شرکتی و چه دولتی، مستلزم چشم‌پوشی از بهترین جایگزینی است که می‌توانستیم داشته باشیم. این جایگزین ازدست‌رفته، همان هزینه فرصت (Opportunity Cost) است.
برای درک پیچیدگی‌های یارانه‌ها و قیمت‌گذاری دستوری و چرایی تبدیل شدن آنها به «ناهارهای گران»، لازم است به چارچوب‌های نظری مطرح در علم اقتصاد نوین رجوع کنیم:
■ دیدگاه لافون و تیرول: یارانه‌ها، اطلاعات نامتقارن و عدم کارآیی انگیزش‌ها:لافون و تیرول نشان می‌دهند که در حضور اطلاعات نامتقارن، طراحی بهینه یارانه‌ها بسیار دشوار و پیچیده است و عامل (تولیدکننده) می‌تواند از اطلاعات خصوصی خود سوءاستفاده کند و هزینه‌های خود را بیش از حد واقعی گزارش دهد تا یارانه بیشتری دریافت کند یا از فشار برای افزایش بهره‌وری فرار کند.
این وضعیت می‌تواند به رانت‌جویی (Rent-seeking) منجر شود. ...
ادامه مطلب؛
https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4201875
كانال قواعدبازی
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment