نکات مهم در مورد نقش تبعی تکرار

ما در فارسی دبیرستان با دو نوع "تکرار" مواجهیم: ۱. تکرار به عنوان یک آرایه ادبی ۲. تکرار به عنوان یک نقش تبعی

یکی از این تکرارها مربوط به قلمرو ادبی است و دیگری مربوط به قلمرو زبانی
در تکرار به عنوان آرایه ادبی، مهم نیست که کلمات تکرار شده چه نقش دستوری‌ای در جمله دارند بلکه موسیقی برخاسته از تکرار آن واژه در هر نقشی که داشته باشند مهم است، یعنی ممکن است نقش کلمه تکرار شده بار اول مثلا نهاد باشد و بار دوم متمم و بار سوم مفعول، مثلا:
دست در دست مردم نهادیم
کلمه " دست" اولی در نقش مفعول است و در دومی نقش متممی دارد. ولی تکرار آن باعث جذابیت و زیبایی سخن شده است.
ولی در تکرار به عنوان نقش تبعی، کلمه دوم نقش مستقلی در جمله ندارد بلکه نقش خود را از کلمه اول می‌گیرد :
دماوند باشکوه است، باشکوه
باشکوه اول نقش مسندی دارد ولی باشکوه دوم نقش مستقلی ندارد و به تبع باشکوه اول، مسند محسوب میشود.

چند نکته:
۱. تکرار به عنوان نقش تبعی می‌تواند به عنوان آرایه ادبی تکرار هم محسوب شود ولی آرایه ادبی تکرار گسترده‌تر از نقش تبعی تکرار است

۲. تکرار فعل و شبه جمله را نباید نقش تبعی تکرار محسوب کنیم. زیرا اینگونه کلمات مستقلا می‌توانند یک جمله محسوب شوند و نقش خود را به تبعیت از کلمه قبلی نگیرند. مثلا در عبارت:
بیا بیا که غلام توام بیا ای دوست
کلمه "بیا" سه بار تکرار شده ولی در هر بار خودش مستقلا فعل است و بدون توجه به کلمه اول میتوان فهمید که فعل است.
یا در مصرع:
ای دریغا ای دریغا ای دریغ
با وجود اینکه ای دریغا تکرار شده، نقش تبعی تکرار ندارد چون باز هم مستقلا شبه حمله است و وجودش وابسته به کلمه اول نیست.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment