🍀بازتابِ سخنانِ شوپنهاور و نیچه در باب «زنان» یقیناً به مذاقِ آن دسته از دوستانِ به اصطلاح ادمینِ ممبردوستِ سانسورگریزِ با شعارِ برابریِ جنسیتی و کدبانوانِ فمنیستِ استقلال‌طلبِ وابسته به خویش‌نمایی در فضای مجازی خوش نمی‌آید. از این رو، این بابِ میل نبودن مرا بر آن داشت که با اشتیاقِ وصف‌ناپذیری رأی این فیلسوفان بزرگ پیرامونِ زنان را اینجا به اشتراک بگذارم. نیچه تحت‌تأثیر شوپنهاور به شیوه ای کاملاً شرقی توأم با تحقیر به زنان می‌نگریست:
🖋به خطارفتن در باب مسئله‌ی اساسی مرد و زن و انکارِ ژرف‌ترین ستیزه و ضرورت کشاکشی جاودانه دشمنانه میان آن دو، و چه بسا، خیال حقوق یکسان، آموزش و پرورش یکسان، خواسته‌ها و وظایف یکسان برای آن دو در سر پروراندن -اینها همه نشانه‌ی نوعی سبک‌مغزی است، و متفکری که در چنین مکان خطرناکی سبکی خود -سبکیِ غرایزِ خود- را ثابت کرده باشد می‌توان بر روی هم با بدگمانی بدو نگریست و، بالاتر از آن، او را رسوا و برملاشده شمرد: دستِ چنین کسی چه بسا کوتاه‌تر از آن است که به هیچ مسئله‌ی اساسی زندگی، همچنین زندگی آینده، و به هیچ ژرفنائی برسد. از سوی دیگر، مردی که جان و خواهشهایش ژرفائی دارد و همچنین از آن نیک‌خواهیِ ژرف بهره‌مند است که از خود سخت‌گیری و جدیت نشان تواند داد، چنین مردی به زنان جز به «شیوه‌ی شرقی» نمی‌اندیشد: او می‌باید زن را مُلکِ خویش بداند، همچون مالی که در صندوق باید گذاشت و قفل کرد، همچون چیزی که سرنوشتش خدمت‌گزاری است و درین کار می‌باید به کمال رسد. در این باب می‌باید به «خِرَدِ عظیمِ آسیا» تکیه کرد، به برتری غرایز آسیا، چنانکه یونانیان، این بهین وارثان و شاگردان آسیا، پیش از این می‌کردند. همانانی که هرچه کار فرهنگشان بالاتر می‌گرفت و قدرتشان افزون می‌شد، گام‌به‌گام در برابر زنان سخت‌گیرتر می‌شدند، خلاصه، شرقی‌تر.
«فراسوی نیک و بد»
فریدریش نیچه
آموزگارش یعنی شوپنهاور پیش‌تر این شیوه‌ی برخوردِ شرق‌گونه در قبال زنان را تکریم و نسخه‌ی اروپائی‌مآبانه‌ی آن را به استهزا و ریشخند گرفته بود:
🖋در غرب، زن مقامی بس نادرست یافته است؛ زیرا زنی که باستانیان به حق جنسِ دومش می‌نامیدند، به هیچ رو نه شایسته‌ی عزت و احترام و ستایش ما است و نه لایق سروری بر مرد و داشتن حقوق مساوی با وی. ثمرات این وضع نادرست به قدر کفایت روشن هست. بنابراین بسیار پسندیده بود اگر در اروپا نیز این نوعِ درجه دومِ بشر در جایگاه طبیعی خود قرار می‌گرفت و نقطه‌ی پایانی بر این بانوسالاری می‌گذاشت که نه تنها سراسر ممالک آسیایی را به قهقهه می‌اندازد، بلکه تمسخر یونان و رم را هم از اعماق تاریخ دربردارد.
«در باب زنان»
آرتور شوپنهاور
این نگرش و چشم‌انداز فلاسفه نسبت به زنان درخورِ تأمل و مداقه است و نه سانسورِ بی‌رحمانه با مدنظر قرار دادنِ شرایطِ جویِ مساعدِ برابرگرایانه‌ی جامعه‌ی غرب‌زده‌ی ایران. اصلاً به فرضِ نادرستیِ این نگاهِ آنتی‌فمنیستانه، به اشتراک نگذاشتنش، زمینه‌ی نقدِ این نگرش را فراهم نمی‌آورد.
@philosophy_sch
@renaissancetranslate
@artperception
🖋به خطارفتن در باب مسئله‌ی اساسی مرد و زن و انکارِ ژرف‌ترین ستیزه و ضرورت کشاکشی جاودانه دشمنانه میان آن دو، و چه بسا، خیال حقوق یکسان، آموزش و پرورش یکسان، خواسته‌ها و وظایف یکسان برای آن دو در سر پروراندن -اینها همه نشانه‌ی نوعی سبک‌مغزی است، و متفکری که در چنین مکان خطرناکی سبکی خود -سبکیِ غرایزِ خود- را ثابت کرده باشد می‌توان بر روی هم با بدگمانی بدو نگریست و، بالاتر از آن، او را رسوا و برملاشده شمرد: دستِ چنین کسی چه بسا کوتاه‌تر از آن است که به هیچ مسئله‌ی اساسی زندگی، همچنین زندگی آینده، و به هیچ ژرفنائی برسد. از سوی دیگر، مردی که جان و خواهشهایش ژرفائی دارد و همچنین از آن نیک‌خواهیِ ژرف بهره‌مند است که از خود سخت‌گیری و جدیت نشان تواند داد، چنین مردی به زنان جز به «شیوه‌ی شرقی» نمی‌اندیشد: او می‌باید زن را مُلکِ خویش بداند، همچون مالی که در صندوق باید گذاشت و قفل کرد، همچون چیزی که سرنوشتش خدمت‌گزاری است و درین کار می‌باید به کمال رسد. در این باب می‌باید به «خِرَدِ عظیمِ آسیا» تکیه کرد، به برتری غرایز آسیا، چنانکه یونانیان، این بهین وارثان و شاگردان آسیا، پیش از این می‌کردند. همانانی که هرچه کار فرهنگشان بالاتر می‌گرفت و قدرتشان افزون می‌شد، گام‌به‌گام در برابر زنان سخت‌گیرتر می‌شدند، خلاصه، شرقی‌تر.
«فراسوی نیک و بد»
فریدریش نیچه
آموزگارش یعنی شوپنهاور پیش‌تر این شیوه‌ی برخوردِ شرق‌گونه در قبال زنان را تکریم و نسخه‌ی اروپائی‌مآبانه‌ی آن را به استهزا و ریشخند گرفته بود:
🖋در غرب، زن مقامی بس نادرست یافته است؛ زیرا زنی که باستانیان به حق جنسِ دومش می‌نامیدند، به هیچ رو نه شایسته‌ی عزت و احترام و ستایش ما است و نه لایق سروری بر مرد و داشتن حقوق مساوی با وی. ثمرات این وضع نادرست به قدر کفایت روشن هست. بنابراین بسیار پسندیده بود اگر در اروپا نیز این نوعِ درجه دومِ بشر در جایگاه طبیعی خود قرار می‌گرفت و نقطه‌ی پایانی بر این بانوسالاری می‌گذاشت که نه تنها سراسر ممالک آسیایی را به قهقهه می‌اندازد، بلکه تمسخر یونان و رم را هم از اعماق تاریخ دربردارد.
«در باب زنان»
آرتور شوپنهاور
این نگرش و چشم‌انداز فلاسفه نسبت به زنان درخورِ تأمل و مداقه است و نه سانسورِ بی‌رحمانه با مدنظر قرار دادنِ شرایطِ جویِ مساعدِ برابرگرایانه‌ی جامعه‌ی غرب‌زده‌ی ایران. اصلاً به فرضِ نادرستیِ این نگاهِ آنتی‌فمنیستانه، به اشتراک نگذاشتنش، زمینه‌ی نقدِ این نگرش را فراهم نمی‌آورد.
@philosophy_sch
@renaissancetranslate
@artperception
3 comments
Log in to comment
برای همین شاید بشه گفت که رابطه شوپنهاور با مادرش و همینطور سبک ارتباطی که نیچه با زنان خانواده (مادر و خواهرش) داشتند، به علاوه ی طرز فکر حاکم بر جامعه در کل باعث شکل گیری چنین دیدگاهی شده. حتی میشه گفت هیچکدوم از این دو نفر در طول زندگی ارتباط طولانی مدت با یک زن نداشتند و هیچ زنی رو از نزدیک نشناختند تا بتونند در این مورد اظهارنظر کنند.
البته اینم بگم که گفته های من به عنوان انتقاد از فلسفه شوپنهاور یا نیچه نیست چون اصلا سواد فلسفی من در اون حد نیست. و صرفا نظرم رو در مورد دیدگاه شوپنهاور و نیچه در مورد حقوق زن گفتم.