📌آیا میخواهید آیدای شاملو باشید؟
🔶در روزِ بزرگداشت معلم یکی از سخنها که فراوان دیدم نثار آموزگاران شد، "تو فسخ عزیمت جاودانه من بودی" که معمولا شاگردان در اینستاگرام آن را "فسخ عظیمت" نوشتند و آن را در قالب استوری تقدیم کردند؛ معلمان هم بدون اینکه این اشتباه را اصلاح کنند در مقام تشکر همان غلط را بازنشر کردند! و من از این کنش و واکنش دچار مسخ(دگردیسی) عظیم شدم! به گونهای که میخواستم نام شاعرش را بگذارم احمد ناهارلو!(نه شاملو)؛ معلمان و شاگردانی که ذکر خیرشان شد! معمولا در حوزه ادبیاتاند و مدعی در ادبیات! ولی چنین اشتباهاتی از آنان سر میزند!
🔷اما این شعر، شاعرش و انگيزه سرایش آن ما را میبرد به سوی عاشقانه مشهورِ آیدا و شاملو! دیگر فراگیر شده که هر کس گوشه چشمی به ادبیات و عشق و کتاب دارد اشارهای به این عشق کند و زنان در این اشاره پیشتازند. آن هم زنانی که جهانِ امروز بر ذائقه و خواستههای آنان تاثیری عمیق گذاشته است. غالب زنانِ کنونی، کوشا و معترض و طالب پیشرفتاند. نمیخواهند جنس دوم باشند و در سایه ایفای نقش کنند. دوست دارند مثل آفتاب بدرخشند. صرفا نمیخواهند سازنده و پرورشدهنده و ارتقا دهندهی یک مرد باشند. میخواهند انرژی و استعداد و توان خویش را در راستای برند شخصیشان به خدمت بگیرند. حالا با چنین روحیات و خواستههایی الگوسازی از عشق آیدا و شاملو درست است؟ آیا میدانید دیدگاه شاملو نسبت به جایگاه زن چیست؟
در گستره فکری شاملو، زن چقدر میتواند به خودش و پیشرفت و برند شخصیاش فکر کند؟ شاملو زن را در چه صورت لایق ستایش میداند؟ آیا از جزئیات و ابعاد عاشقانه آیدا_شاملو خبر دارید؟
پروین سلاجقه در کتاب "امیرزاده کاشیها"(نقد شعر شاملو) مینویسد:
《یکی از تناقضهای آشکار در اندیشهی مدرن شاملو نگاه او نسبت به زن است؛ چرا که این نگاه برخاسته از پسزمینههای سنّتی ذهن او در یک جامعهی مردسالار است و با قاطعیتی نزدیکبهیقین میتوان گفت: در اشعار شاملو، بهجز مرثیهای که برای فروغ فرخزاد سروده، نقش «زن»، نقشی منفعل، مهجور، سنّتی و "معادل با معنی متداول آن در فرهنگ عامه است"... در هیچ یک از اشعار شاملو، زن از هویتی اجتماعی برخوردار نیست... در شعر شاملو جسارت و قهرمانیگری اجتماعی فقط مختصّ مردان است و وظیفهی زنان فقط ستایش این جسارت است و در خانه به انتظار نشستن... تناقض این تصاویر کلیشهای در شعر شاملو بدین جهت نمود بیشتری دارد که نشانههای دیگری در ذهنیت شعر او، او را به عنوان شاعری معاصر، روشنفکر و نوگرا معرفی میکند... گویا در جهان مدرنِ او [=شاملو] جایی برای نقشهای تازهی زنِ معاصر و واقعیت بهاثباترسیده یا در حال اثبات حضور زن، وجود ندارد》
به گمانم جامعه ما، خاصه جامعه زنان دچار یک کجفهمی از این عاشقانه است. وقتی خواستههای زنانی که این عاشقانه را استوری میکنند با شعر و فکر شاملو مقایسه میکنی این کجفهمی طنز و تناقض جلوه میکند.
ما نیاز داریم پرسشگرانه و عمیق به عاشقانه آیدا_شاملو بپردازیم. مسئله آیدا بودن یا نبودن نیست. مسئله شناخت ژرف این عاشقانه است. سپس درک این که رابطهاش با ما و کارکرد و فایدهاش برای ما چیست؟
این که سالی یک بار برای پز دادن آیدا_شاملو را استوری کنیم زیاد دردسرساز نیست! اما این که با دانستن یک سری کلیات در نقش آیدا فرو بروید و منتظر یک احمدِ شاخِ شمشادِ شاملو باشید. از آن طرف در سودای فردیتی تبلیغ شده و برجسته شده در شبکههای اجتماعی باشید. کار دستتان میدهد. کار دستمان میدهد.
https://t.me/Aghayedaghdaghe@kherad_Jensi