این پرسش نیز که شین فردریک طراحی کرد، باز هم چالشی برای سیستم ۲ است. «ترفند» این است که آیا افراد به خاطر خواهند آورد که دیترویت، شهری بسیار جرم‌خیز، در میشیگان واقع شده است. دانشجویان کالج ساکن ایالات متحد این حقیقت را می‌دانند و به‌درستی تشخیص می‌دهند که دیترویت شهری بزرگ در میشیگان است. اما علم به یک حقیقت، هیچ‌چیز یا همه‌چیز نیست. حقایقی که ما می‌دانیم، همیشه وقتی به آن‌ها نیاز داریم به ذهن نمی‌آیند. افرادی که به یاد می‌آورند دیترویت در میشیگان واقع شده است نسبت به آن دسته که به خاطر نمی‌آورند، آمار قتل بالاتری را برای این ایالت تخمین می‌زنند، اما بیشتر افرادی که به این پرسش فردریک پاسخ دادند، هنگام پاسخگویی اصلاً به این شهر فکر نکردند. در واقع، شهود درست‌تر افرادی که این سؤال از آن‌ها شد، نسبت به افرادی که درباره‌ی آمار قتل در دیترویت از آن‌ها سؤال شد، کمتر است.

مسئولیت فکرنکردن به دیترویت را می‌توان متوجه هر دو سیستم ۱ و ۲ دانست. اینکه وقتی از ایالت میشیگان نام ببرند، شهر دیترویت به ذهن بیاید یا نه، تا اندازه‌ای به کارکردهای خودکار حافظه بستگی دارد. افراد از این نظر با هم متفاوت‌اند. در ذهن برخی افراد تصویر کاملی از ایالت میشیگان وجود دارد: ساکنان این ایالت، نسبت به افرادی که جای دیگری زندگی می‌کنند، حقایق بیشتری در ذهن دارند؛ علاقه‌مندان به جغرافیا، نسبت به طرفداران بیسبال اطلاعات بیشتری از این ایالت دارند؛ آدم‌های به‌نسبت باهوش‌تر، نسبت به بقیه اطلاعات عمومی بیشتری دارند. هوش، تنها به معنای داشتن توانایی استدلال نیست؛ بلکه توانایی یافتن اطلاعات مربوط در حافظه و به کارگرفتن توجه در زمان مورد نیاز نیز هست. کارکرد حافظه یکی از ویژگی‌های سیستم ۱ است. اگرچه هر انسانی این اختیار را دارد تا سرعتش را کم کند و برای یافتن همه‌ی حقایق احتمالی و مربوط به یک موضوع، جست‌وجویی پویا در حافظه‌اش انجام دهد. درست مانند معمای توپ و راکت که افراد می‌توانستند از سرعت‌شان بکاهند و پاسخ شهودی را یک بار بررسی کنند. میزان بررسی و جست‌وجوی خودخواسته، یکی از خصوصیات سیستم ۲ است و در افراد مختلف تفاوت دارد.

معمای توپ و راکت، قیاس صوری گل‌ها و مسئله‌ی میشیگان دیترویت یک وجه مشترک دارند. شکست در این آزمون‌های کوچک، دست‌کم تا حدودی، به دلیل کافی‌نبودن انگیزه رخ داده است، نه تلاش‌نکردن به اندازه‌ی کافی. هر کسی که در دانشگاهی خوب پذیرفته شود، بی‌تردید همان‌گونه که در دو پرسش اول قادر به استدلال است، در مورد میشیگان نیز می‌تواند آن‌قدر فکر کند تا مهم‌ترین شهر این ایالت و مسائل مربوط به جرم و جنایت را در آن به یاد آورد. این دانشجویان، تا وقتی که با یک پاسخ سطحی پذیرفتنی که به سرعت به ذهن می‌آید وسوسه نشوند، می‌توانند مسائل سخت‌تری را نیز حل کنند. مشکل آن‌ها این است که فکرنکردن برایشان راحت‌تر است. صفت «تنبل» قضاوتی سختگیرانه در مورد خودپایشی این افراد جوان و سیستم ۲ آن‌ها است، اما ناعادلانه به نظر نمی‌رسد. آن دسته از افراد را که از گناه تنبلی ذهنی پرهیز کردند، می‌توان «فعال» نامید. این افراد هشیارتر و از نظر ذهنی فعال‌ترند و کمتر با پاسخ‌های جذاب سطحی راضی می‌شوند و به شهود خود شکاک‌ترند. روان‌شناسی به نام کیت استانوویچ آن‌ها را منطقی‌تر می‌نامد.

📘 #تفکر_سریع_و_کند
✍🏻 دانیل کانمن
↔️ فروغ تالوصمدی
📄 ۵۶-۶۰

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.me/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

Comments

Be the first to add a comment