✳️ میث(Myth) و استوره!
دوگانگی ریشه و بایستگی کاربرد دوگانه!
۱- میث (Myth) از ریشه یونانی میتوس(Mythus) دانسته شده که به باورهای فراسویی (ماوراءالطبیعه) بازمی‌گردد! و به درستی اندریافت آن نزدیک به افسانه گفته شده و سرانجام چیزی است که از ریشه «راست» نیست (یا دست کم نمی‌توان آن را یک راستینه تاریخی پنداشت!)!
ناگفته نماند که هرچند منابع ریشه‌شناختی اروپایی -شاید آگاهانه!- ریشه فرجامین و آریایی واژه را ناشناخته می‌دانند، ریشه یونانی یاد شده خود از واژه اوستایی «میتوخت» گرفته شده که آن هم اندریافت «ناراستینه، پندارینه، وهم، دروغ» دارد!!
۲- واژه «استوره» به ریشه آریایی Weid/Wid (ن.ک فرهنگ ریشه‌شناختی زبان فارسی - دکتر نورایی ۵۰۴) به چِم «دانستن و دیدن» می‌رسد! که این ریشه به Weid-tor و سپس در لاتین به histor دگریده! همین واژه از یونانی به عربی رفته و «اسطوره» نوشته شده که بیشال(جمع) تازی آن «اساطیر» است و استادان فارسی زبان هم به این گمان که ریشه واژه عربی است، در فارسی با «ط» نوشته اند!
ناگفته نماند که واژه «اوستا = دانش» نیز خود از این ریشه است!
همچنین پاره ای ریشه شناسان ریشه سانسکریت sutra به چِم ریسمان و رشته و نیز آیین و هنجار و راستا و ردیف را برایش بازگفته اند!
سرانجام، واژه «استوره» که با History و Story از یک ریشه برآمده و نشان از آن دارد که هردو نماینده راستینگی(واقعیت) می‌باشند! و چون به راستی واژه ای تازی نیست، می‌باید آن را با «ت» نوشت!!
می بینیم که این دو واژه ( میث و استوره) ریشه و بنیادی یگانه ندارند! اندریافت آنها باهم رویارویی دارد! یکی ریشه در رویدادهای راستین و دیگری ریشه در پندار و وهم دارد!!
این خامه، برابر نهادن این دو واژه(میث و استوره)، از سوی انجمنها(محافل) دانشگاهی ایران را لغزش بزرگی می‌پندارد که شوربختانه بر آن پای فشرده می‌شود!!
هنبازی(اشتراک) اندریافت میث و استوره این است که هردو در گذر هزاران سال بازگفتِ سینه به سینه، آرایه بسیار پذیرفته و هردو چهره‌ای افسانه‌گون و نمادین پذیرفته و اگر واکاوی نشوند، یکسان می‌نمایند و چنین بوده که یکسان پنداشته شده اند!! ولی به راستی هردو ریخت یافته (متشکل) از یک هسته دیرپا هستند که گِردِ آن هسته را پیرایه‌ها و آرایه‌های بسیار پوشانده است.
دگرسانی(اختلاف) این دو واژه، در آن یک «هسته» است!!! هسته میث «وهم و پندار» است! هسته استوره «راستینه و تاریخ» است!!
نگارنده : سیروس حامی - خرداد ۱۴۰۰
تالار رازها و نمادها و آموزه‌های شاهنامه
یاری نامه ها :
۱- تارنگار سایت etymonline
۲- تاریخ اساطیری ایران - ژاله آموزگار
۳- اسطوره ؛بیان نمادین - استاد ابوالقاسم اسماعیل پور
۴- فرهنگ ریشه واژگان فارسی - دکتر نورایی
۵- فرهنگ واژه های اوستا - کانگا/احسان بهرامی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
دوگانگی ریشه و بایستگی کاربرد دوگانه!
۱- میث (Myth) از ریشه یونانی میتوس(Mythus) دانسته شده که به باورهای فراسویی (ماوراءالطبیعه) بازمی‌گردد! و به درستی اندریافت آن نزدیک به افسانه گفته شده و سرانجام چیزی است که از ریشه «راست» نیست (یا دست کم نمی‌توان آن را یک راستینه تاریخی پنداشت!)!
ناگفته نماند که هرچند منابع ریشه‌شناختی اروپایی -شاید آگاهانه!- ریشه فرجامین و آریایی واژه را ناشناخته می‌دانند، ریشه یونانی یاد شده خود از واژه اوستایی «میتوخت» گرفته شده که آن هم اندریافت «ناراستینه، پندارینه، وهم، دروغ» دارد!!
۲- واژه «استوره» به ریشه آریایی Weid/Wid (ن.ک فرهنگ ریشه‌شناختی زبان فارسی - دکتر نورایی ۵۰۴) به چِم «دانستن و دیدن» می‌رسد! که این ریشه به Weid-tor و سپس در لاتین به histor دگریده! همین واژه از یونانی به عربی رفته و «اسطوره» نوشته شده که بیشال(جمع) تازی آن «اساطیر» است و استادان فارسی زبان هم به این گمان که ریشه واژه عربی است، در فارسی با «ط» نوشته اند!
ناگفته نماند که واژه «اوستا = دانش» نیز خود از این ریشه است!
همچنین پاره ای ریشه شناسان ریشه سانسکریت sutra به چِم ریسمان و رشته و نیز آیین و هنجار و راستا و ردیف را برایش بازگفته اند!
سرانجام، واژه «استوره» که با History و Story از یک ریشه برآمده و نشان از آن دارد که هردو نماینده راستینگی(واقعیت) می‌باشند! و چون به راستی واژه ای تازی نیست، می‌باید آن را با «ت» نوشت!!
می بینیم که این دو واژه ( میث و استوره) ریشه و بنیادی یگانه ندارند! اندریافت آنها باهم رویارویی دارد! یکی ریشه در رویدادهای راستین و دیگری ریشه در پندار و وهم دارد!!
این خامه، برابر نهادن این دو واژه(میث و استوره)، از سوی انجمنها(محافل) دانشگاهی ایران را لغزش بزرگی می‌پندارد که شوربختانه بر آن پای فشرده می‌شود!!
هنبازی(اشتراک) اندریافت میث و استوره این است که هردو در گذر هزاران سال بازگفتِ سینه به سینه، آرایه بسیار پذیرفته و هردو چهره‌ای افسانه‌گون و نمادین پذیرفته و اگر واکاوی نشوند، یکسان می‌نمایند و چنین بوده که یکسان پنداشته شده اند!! ولی به راستی هردو ریخت یافته (متشکل) از یک هسته دیرپا هستند که گِردِ آن هسته را پیرایه‌ها و آرایه‌های بسیار پوشانده است.
دگرسانی(اختلاف) این دو واژه، در آن یک «هسته» است!!! هسته میث «وهم و پندار» است! هسته استوره «راستینه و تاریخ» است!!
نگارنده : سیروس حامی - خرداد ۱۴۰۰
تالار رازها و نمادها و آموزه‌های شاهنامه
یاری نامه ها :
۱- تارنگار سایت etymonline
۲- تاریخ اساطیری ایران - ژاله آموزگار
۳- اسطوره ؛بیان نمادین - استاد ابوالقاسم اسماعیل پور
۴- فرهنگ ریشه واژگان فارسی - دکتر نورایی
۵- فرهنگ واژه های اوستا - کانگا/احسان بهرامی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment