وقتی کار از «قهقهه» میرود
طاها پارسا
چند وقتی از مهاجرت خانوادگی ما به آلمان نگذشته بود؛ بعدازظهر یکی از روزهای تعطیل هفته، در یک ایستگاه خلوت، به انتظار آمدنِ اتوبوس ایستادیم. عابری که از آنجا میگذشت به زبان آلمانی از ما پرسید آیا شما منتظر آمدن اتوبوس هستید؟ من هم با چهرهای گشاده و لبخندی به پهنای صورت جواب دادم : نمیدانم! عابر با تعجب شانهای بالا انداخت و رفت. پسر نوجوانم که چند روزی از ورودش به آلمان نگذشته بود، از من پرسید که آیا سوال عابر را متوجه شدهام؟ با اعتماد بهنفس پدرانهای برایش توضیح دادم که عابر از من پرسیده است آیا اتوبوس اینجا خواهد آمد( توقف خواهد داشت)؟ و من به او گفتهام نمیدانم.
پسرم گفت: اما به نظر من عابر پرسید که آیا شما منتظر اتوبوس هستید؟ و وقتی شما به او گفتید نمیدانم، خیلی تعجب کرد! همسرم هم که چند جملهای بیشتر از من آلمانی را میدانست، حرف پسرم را تائید کرد. من البته تسلیم نشدم تا اینکه پس از نیمساعتی انتظار، خبری از آمدن اتوبوس نشد و پیاده به سمت ایستگاه قطار راه افتادیم و خستگی و گفتگوهای طول راه من را زیر بار برد و تازه فهمیدم که آن عابر خیرخواه احتمالا میخواسته ما را راهنمایی و کمکی کند و بگوید که در روزهای تعطیل، اتوبوسی در این ایستگاه توقف نخواهد داشت، اما جواب عجیب و لبخند سرشار از اطمینان من، او را منصرف یا گمراه کرده است.
این ماجرا کاملا واقعی است و شاید کمتر مهاجری را بتوان یافت که چنین سوءتفاهمهای زبانی را-دست کم در کشورهای غیرانگلیسی زبان- تجربه نکرده باشد و چنان لبخندهایی نزده باشد. از قضا یکی از مشکلات و هشدارهای اصلی در کلاسهای زبانآموزی و ادغام اجتماعی این است که وقتی سوالی را نمیفهمید، در پاسخ «بلی» نگویید مبادا برایتان آثار حقوقی یا تعهدات مالی داشته باشد. با اینهمه کمتر مهاجری است که بیاراده و از سر نفهمیدن سوال و بلکه بر اثر عوامل محیطی و استرس مهاجرت، بارها و بارها با زدن لبخند و گفتن «بلی» خود را خلاص و طرفش را راضی نکرده باشد.
این خاطره شخصی و تجربه مشترک را بهانه کردم تا ابتدا از منظری غیرسیاسی و غیر انتزاعی -و بهزعم خودم طبیعی و واقعی- به قهقهههای «ظاهرا بیجا»ی حسن روحانی در دیدار با روسای کشورهای اروپایی بپردازم.
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67674