1️⃣ جمعیت جوانان غیرفعال ▪︎ حدود ۱۲ میلیون جوان نه شاغلاند و نه در حال تحصیل. ▪︎ معادل تقریباً ۱۴٪ کل جمعیت کشور. 2️⃣ رکود اشتغال (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴) ▪︎ تعداد شاغلان در تابستان ۱۳۹۸: ۲۴.۷۵ میلیون نفر ▪︎ تعداد شاغلان در ۱۴۰۴: ۲۴.۹۵ میلیون نفر ▪︎ افزایش خالص طی ۶ سال: فقط ۲۰۰ هزار نفر (سالانه حدود ۳۳ هزار نفر). در همین بازه: ▪︎ بیش از ۴.۴ میلیون نفر به جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر افزوده شدهاند. ▪︎ حدود ۷۰۰ هزار نفر از بازار کار خارج شدهاند. ▪︎ در مجموع حدود ۱.۵ میلیون نفر به جمعیت وابسته افزوده شده است. ▪︎ اشتغالزایی سالهای اخیر به یکبیستم دوره ۱۳۹۳–۱۳۹۸ کاهش یافته است. 3️⃣ کاهش درآمد سرانه و گسترش فقر ▪︎ درآمد سرانه در پایان ۱۴۰۳: ▪︎ ۲۰٪ کمتر از سال ۱۳۹۰ ▪︎ ۱۲٪ کمتر از سال ۱۳۹۶ ▪︎ افزایش جمعیت فقیر: ▪︎ ۱۰.۵ میلیون نفر در سالهای ۱۳۹۷–۱۳۹۸ ▪︎ ۵.۵ میلیون نفر در سالهای ۱۴۰۲–۱۴۰۳ ▪︎ جمعیت زیر خط فقر: حدود ۳۲ میلیون نفر. 4️⃣ تورم بیسابقه ▪︎ تجربه تورمهای بیش از ۴۵٪ تا بالای ۵۰٪ در سالهای متوالی. ▪︎ رشد دستمزدها کمتر از نصف نرخ تورم طی ۵ سال اخیر. ▪︎ کاهش شدید قدرت خرید کارکنان دولت، نیروهای مسلح و بخش عمومی (حدود ۴ میلیون نفر). 5️⃣ تشدید نابرابری ▪︎ تورم بالای ۵۰٪: ▪︎ فقرا را فقیرتر کرده ▪︎ ارزش دارایی ثروتمندان را افزایش داده ▪︎ افزایش همزمان فقر و نابرابری. ▪︎ ایران در زمره نابرابرترین کشورها، قابل مقایسه با آمریکا از منظر شکاف طبقاتی. 6️⃣ سقوط درآمد نفتی سرانه ▪︎ میانگین درآمد نفتی سرانه تا ۱۳۹۶: حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار (به قیمت ثابت امروز). ▪︎ معادل انتقال سالانه حدود ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان قدرت خرید به ازای هر نفر. ▪︎ رقم فعلی: کاهش به حدود ۲۰ تا ۲۵٪ آن سطح. ▪︎ کوچکشدن نقش مالی دولت در اقتصاد و کاهش توان توزیع منابع.
✍دکتر مسعود نیلی، سرمقاله ۱۸ بهمن روزنامه دنیای اقتصاد با عنوان «روزگاری اینچنین هایل»