…….የቀጠለ
የማስረጃ ሕግ ምንነት
ማስረጃ (evidence) መሠረቱ "evidentia" የሚለዉ የላቲን ቃል ሲሆን ትርጉሙም በግልጽ ማሳየት/የተረጋገጠ እንዲሆን ማድረግ፤ ማስረዳት የሚል ትርጉም ይኖረዋል፡፡ ማስረጃ የአንድን አከራካሪ ነገር መኖር ወይም አለመኖር (existence or non-existence) የዳኛዉ አእምሮ እንዲያምን (persuade) የሚያደርግ ነገር ነዉ፡፡
በኢትዮጽያ የማስረጃ ሕግ ረቂቅ እና በሌሎች የሕግ መጸሃፎች የማስረጃ ትርጉም ሲሰጥ ማስረጃን እና የማስረጃ ሕግን ለይቶ የሚያስቀምጥ ሲሆን፡-
ማስረጃ፡- ማለት አንድ በፍ/ቤት መርረመራ ላይ ያለ በጭብጥ የተያዘ አከራካሪ ጉዳይ እዉነት መሆኑን እና አለመሆኑን በሚያሳምን ማረጋገጥ እንዲያስቸል በግብአትነት የሚቀርብ ማረጋገጫ ነዉ፡፡ ይህም
• በምስክሮች ቃል
• በሰነዶች
• በኤግዚቪቶች
• በፍ/ቤት ግንዛቤ በሚወሰድባቸዉ ነገሮች
• በህሊና ግምት እና በመሣሠሉት የሚገለጽ ነዉ፡፡
የማስረጃ ሕግ፡- በሁለት ክፍል የሚያይ ሲሆን
የመጀመሪያዉ ክፍል፡- ለአንድ ፍ/ቤት የቀረቡ ማስረጃ የሚያስፈልጋቸዉ በጭብጥ የሚያዙ ፍሬ ነገሮችን እና እነዚህ ፍሬ ነገሮች ለማስረዳት የሚቀርቡት ማረጋገጫዎች አግባብነት (relevancy) ተቀባይነት(admissibility ) ያላቸዉ መሆናቸዉን የሚወስነዉ ደንብ ነዉ፡፡
ሁለተኛዉ ክፍል፡-ማስረጃ የተባለዉ በግዙፍ ነገር፤ በሠነድ፤ በቃል፤ በዳኞች ግንዛቤ፤ በህሊና ግምት በተከራካሪዎች እምነት አማካይነት የሚቀርበዉን የማስረጃ አይነት ወይም ዘዴ እንዲሁም አከራካሪዉ ጉዳይ እዉነት መሆኑንና አለመሆኑን ፍ/ቤት እንዲያሳምን የሚደረግበትን መንገድ የሚገዛ ደንብ ነዉ፡፡
ህድአት ጌታቸዉ ጥር/2014 ዓ.ም