بانک مرکزی و حذف موانع تورمی

| موری روتبارد



سه مانع بزرگ در برابر قدرت هر بانک جهت ایجاد تورم تحت نظام «بانکداری آزاد» وجود دارد: ۱- گستره‌ی مشتری هر بانک، ۲- گستره‌ی مشتری کل نظام بانکداری، یعنی گستره‌ای که مردم از جانشین‌های پولی استفاده می‌کنند، و ۳- اعتماد مشتریان به بانک‌ها.

امروزه بانکداری مرکزی هم‌رده‌ی لوله‌کشی مدرن و جاده‌های باکیفیت قرار دارد؛ هر اقتصادی که فاقد آن باشد «عقب‌مانده» و «بدوی» نامیده شده، و مأیوسانه از میدان به در می‌شود. آمریکا با تصویب نظام فدرال‌رزرو -بانک مرکزی ما- در سال ۱۹۱۳ ما را در زمره ملّت‌های «پیشرفته» قرار داد.

بانک‌های مرکزی اغلب یا اسماً متعلق به افراد مستقل هستند یا، مانند ایالات متحده، از به هم پیوستن بانک‌های خصوصی ایجاد شده‌اند، ولی همیشه توسط مقامات منصوب حکومت اداره می‌شوند، و به‌عنوان بازوی حکومت فعالیت می‌کنند. در جاهایی که این بانک‌ها متعلق به افراد مستقل هستند، مانند بانک انگلستان یا بانک دوم ایالات متحده، سود احتمالی آن‌ها بر تمایل حکومت نسبت به تورم می‌افزاید.

بانک مرکزی از طریق انحصاری که از سوی حکومت به آن اعطا می‌شود، به جایگاه فرماندهی دست می‌یابد. این امر کلید قدرت اوست. بانک‌های خصوصی قاطعانه از چاپ اسکناس منع شده‌اند، و امتیاز چاپ پول به بانک مرکزی واگذار شده است. بانک‌های خصوصی تنها امتیاز و اجازه‌ی دریافت سپرده‌ها را دارند. بنابراین، اگر مشتریان بانک‌ها هر زمانی مایل به تبدیل سپرده‌ها به اسکناس باشند، بانک‌ها باید برای دریافت اسکناس به بانک مرکزی مراجعه کنند. از این رو، جایگاه رفیع بانک مرکزی به‌مثابه «بانک بانکداران» است، زیرا بانکداران مجبور به تجارت با آن هستند. در نتیجه، سپرده‌های بانکی نه تنها قابل آزادسازی و تأدیه به طلا هستند، بلکه قابل تأدیه با اسکناس‌های بانک مرکزی نیز هستند. این اسکناس‌ها تنها اسکناس‌های بانکی ساده نبودند. آن‌ها بدهی‌های بانک مرکزی بودند؛ نهادی که جایگاه شکوهمندش را از حکومت گرفته است. گذشته از همه‌ی این‌ها، حکومت، مقامات بانک را منصوب می‌کند و سیاست‌ها بانک را با دیگر سیاست‌های دولت هماهنگ می‌سازد. اسکناس‌ها را به‌عنوان مالیات دریافت می‌کند، و آن‌ها به‌عنوان پول قانونی به رسمیت می‌شناسند.

در نتیجه‌ی این اقدامات، تمام بانک‌های کشور مشتریان بانک مرکزی شدند. طلا از بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی سرازیر شد و، در عوض، مردم اسکناس‌های بانک مرکزی را دریافت کرده، و استفاده از مسکوکات طلا را ترک کردند. سکه‌های طلا توسط «مقامات» به ریشخند گرفته شدند که دست‌وپاگیر، قدیمی، ناکارآمد، و «طلسمی» از دوران باستان هستند. طلا، وقتی در قالب شمش در خزانه‌ی بانک مرکزی قرار دارد، چقدر ایمن‌تر، مناسب‌تر، و کارآمدتر است! مردم با غرق شدن در این تبلیغات، و متأثر از راحتی و پشتوانه‌ی حکومتی اسکناس‌ها، بیشتر و بیشتر استفاده از سکه‌های طلا در زندگی روزمره را کنار گذاشتند. به‌طور گریزناپذیری، طلا به سوی بانک مرکزی سرازیر شد، جایی که «متمرکزتر» بود، و تورم عظیم‌تر جانشین‌های پولی را ممکن می‌ساخت.

در ایالات متحده، قانون فدرال‌رزرو (۱۹۱۳) بانک‌ها را وادار می‌کند که حداقل نسبت ذخایر به سپرده‌ها را نگه دارد و، از سال ۱۹۱۷، این ذخایر تنها می‌تواند شامل سپرده‌ها در بانک فدرال‌رزرو باشد. طلا دیگر نمی‌تواند بخشی از ذخایر قانون بانک باشد؛ طلا می‌بایست در بانک فدرال‌رزرو ذخیره شود.

کل این فرایند عادت مردم به طلا را از آنان گرفت و طلای آنان را تحت مراقبت دولت قرار داد -جایی که می‌توانست بدون دردسر مصادره شود. بازرگانان بین‌المللی همچنان در معاملات بزرگ‌شان از شمش‌های طلا استفاده می‌کردند، ولی آن‌ها نسبت ناچیزی از جمعیت رای‌دهندگان را تشکیل می‌دادند.

یکی از دلایلی که مردم فریب خوردند تا اسکناس‌های بانکی را جایگزین طلا کنند، اعتماد عظیمی بود که همگان به بانک مرکزی داشتند. مطمئناً، بانک مرکزی، که تقریباً تمام طلاهای سرزمین را در تصرف خود داشت، تحت حمایت قدرت و اعتبار حکومت، نمی‌توانست شکست بخورد و ورشکست شود!

ادامه مطلب

✅ @karkhone