▪️... خوب به خاطر دارم که چگونه سگ دیگری به‌ نام بلانشه را به زندان آوردیم...‌ . بلانشه حیوان عجیبی بود. یک گاری از روی بدنش گذشته و چنان ستون فقراتش را خم کرده بود که اگر‌ از دور وی را در حال دویدن می‌دیدند، خیال می‌کردند دو سگ سفید را دیده‌اند که یکی به دنبال دیگری روان است. به‌علاوه به مرض جرب مبتلا بود. چشمانش قی می‌کرد و دمِ بی‌مویش همیشه آویزان بود. هر قدر که سرنوشت بدو بدرفتاری کرده بود، با سکوت تمام بدان تسلیم شده و رضا داده بود. هرگز رو به هیچ‌کس پارس نمی‌کرد و نمی‌غرید، چنان‌که گویی از این کار ترسیده است. پشت آسایشگاه‌ها می‌زیست و قسمت اعظمِ غذایش نان بود. اگر یکی از زندانیان بدو نزدیک می‌شد، پیش از آنکه کاملاً نزدش برسد، بلانشه خود ادب و احترامش را نشان می‌داد و روی پشت خود می‌غلتید چنان‌که گویی می‌خواهد بگوید: " هر کاری می‌خواهی با من بکن، خواهی دید که من از خود دفاع نخواهم کرد! " و هر زندانی که بلانشه در برابرش غلتی می‌زد، می‌پنداشت وظیفه دارد لگدی به سویش پرتاب کند. " اوه! حیوان کثیف! " اما بلانشه شکایتی از این بابت نمی‌کرد؛ فقط اگر درد خیلی شدید بود، فریادی شکایت آمیز بر می‌کشید و زود خاموش می‌شد. بلانشه در برابر بولو یا هر سگ دیگری نیز که پشت دیوار قلعه به جستجوی طعمه می‌آمد، بر خاک می‌غلتید. حتی وقتی که یک سگِ پاسبانِ بزرگ پارس‌کنان خود را به روی او می‌افکند با حقارتِ تمام روی زمین پهن می‌شد. باید چنین پنداشت که سگان اظهارِ حقارت و احترام هم‌جنسان خود را دوست می‌دارند، زیرا سگ پاسبانِ خشمناک، به‌زودی آرام می‌شد و با حالتی اندیشناک در برابر این حیوان ناچیزی که روی زمین جلوی پایش دراز کشیده و پاها را به هوا کرده‌ است می‌ایستاد، سپس آرام و با کنجکاوی مشغول بو کردنِ تمام اطراف و جوانبِ این حیوان می‌شد. شاید بلانشه با ترس و لرز نزد خود چنین فکر می‌کرد: " آیا این راهزن مرا گاز خواهد گرفت؟ " اما سگ پاسبان پس از آنکه وی را با دقت و مواظبت می‌بویید، ترکش می گفت، زیرا در وی هیچ چیز که قابل حس کنجکاوی باشد نیافته بود. بلانشه در همان لحظه از جا می‌جست و روی پای خود می‌ایستاد، و چون اختیارش را به دست آورده بود از نو خود را میان دسته‌ی سگان دیگری می‌انداخت و به تعقیب ماده سگی غیرمشخص می‌پرداخت. این حیوان با آنکه از پیش اطمینان داشت هرگز آشنایی و رابطه‌ی نزدیکی با ماده‌سگ پیدا نخواهد کرد، باز از دور سگ ماده را تعقیب می‌کرد، چنان‌که گویی در این کار نوعی تسلی و دلخوشی می‌یافت. اما از شرافتمندی نیز جز اطلاع بسیار مبهم و ناچیزی نداشت. وی که هرگونه امید نسبت به آینده را از دست داده بود، فقط از پر کردن شکم خود خوشوقت می‌شد و دیگر هیچ. من یک بار خواستم وی را نوازش کنم. این امر برایش به‌قدری تازه و به‌قدری نامنتطر بود که یک‌مرتبه چهار دست‌و پایش را به زمین نزدیک کرد، تمام بدنش لرزید و از روی رضایت غرش بلندی کرد. این امر مرا به رحم آورد و از آن به بعد غالباً او را می‌نواختم. او نیز تا مرا می‌دید، از مسافتی بسیار دور، شکایت‌های گریه‌آلودش را آغاز می‌کرد.*▪️

* فدور داستایوسکی، خاطرات خانه‌ی مردگان، ترجمه‌ی محمد جعفر محجوب، چاپ ۱۳۶۸.

#هومن_پناهنده
@gashthaa