جابه جایی ضمیر پیوسته
ضمیرهای پیوسته در شعر فارسی به راحتی جا به جا می شوند ،یعنی شاعر برای رعایت وزن یا به دلایل دیگر ضمیر پیوسته را از جای اصلی اش بلند می کند و در انتهای واژه ای می آورد که در واقع هیچ ارتباطی با آن ندارد به این پدیده جا به جایی ضمیر یا پرش ضمیر یا رقص ضمیر گویند
پیدا کردن جای ضمیر کار ساده ای است .اگر احساس می کنید جای آن درست است یا نه آن را در پایان سایر واژه های همان جمله یک به یک جا گذاری کنید و ببینید کدام حالت از همه مناسب تر است
مثال:
۱_همتم بدرقه ی راه کن ای طایر قدس/ که دراز است ره مقصد و من نوسفرم
۲_ اگر چه مستی عشقم خراب کرد ولی/ اساس هستی من زان خراب آباد است
۳_ به راه میکده حافظ خوش از جهان رفتی/ دعای اهل دلت باد مونس دل پاک
۴_بگذشت و باز آتشم در خرمن سکون زد / دریای آتشینم در دیده موج خون زد
خب!
حالا با هم یکی از موارد بالا را بررسی می کنیم.
بیت شماره ی ۲ را بررسی می کنیم
بایکی دو جابه جایی و مقایسه ی آن ها متوجه می شویم که جای اصلی « ت» بعد از « مونس دل پاک» است . دقت داشته باشیم که ضمیر پیوسته نمی تواند بین دو کلمه که با کسره به هم چسبیده اند بیاید ، مثلا در این ییت « ت» هیچ وقت نمی تواند بعد از «مونس» یا « دل» بیاید .
پس آزما یش این حالت ها بی فایده است.
بسیار خب!
موارد زیر را شما تشخیص دهید؟
۱_باغبانان ز خزان بی خبرت می بینم/ آه از آن روز که بادت گل رعنا ببرد
۲_ چشم بداندیش که بر کنده باد/ عیب نماید هنرش در نظر
۳_ چو بیند کسی زهر در کام خلق/ کی اش بگذرد آب نوشین به حلق
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan