خاطره بهروز فروتن از روزهای راه اندازی ذوب آهن اصفهان (بخش اول)
خیلی ها به راه اندازی صنایع سنگین در ایران اصلا امیدوار نبودند!
| فاطمه گنج کریمی
در این مصاحبه آمده است:
یک موضوع مهم دیگر اینکه آن سالها بازار جهان، آهن و ذوب آهن ایران را نمیشناخت، چراکه توسط روسها ساخته شده بود، اما به آرامی با پیشرفت کار و صادرات کالا به کشورهای حوزه خلیجفارس، فهمیدند که ذوب آهن ایران یکی از کارخانههای مطرح منطقه خواهد شد که این اتفاق هم رقم خورد.
هفتاد و پنج سال دارد، با حوصله، وقت شناس و صحبتهایش پر از جملههای کلیدی! در مصاحبه بارها میگوید که سختیهای روزگار او را به اینجایی که هست، رسانده. میگوید سختی سرنوشت آدم را میسازد و او را به جلو پیش میبرد.
نامش بهروز فروتن است، برند او سر هر سفرهای خودنمایی میکند و کمتر کسی هست که آن را نشناسد. او بنیانگذار صنایع غذایی بهروز و کارآفرین برتر سالهای دور و مشوق کارآفرینان امروز است.
آغاز فعالیتش از ذوب آهن اصفهان است، میگوید خاطراتم از ذوب آهن اصفهان، مربوط میشود به 50 سال پیش، آن زمانی که در شرکت پیمانکاری مشغول بود و کار کوره بلند، (کوره شماره یک و چهار) را در این شرکت انجام میداد.
جناب مهندس فروتن! ما شنیدیم که جنابعالی چند سالی هم در بخش فولاد بویژه شرکت ذوب آهن اصفهان فعالیت داشتید. چیزی به خاطر دارید از آن سالها؟
بله. موضوع برمیگردد به سال 1345، سالهایی که سختیهای زیادی برای تولید وجود داشت، اما تلاشها کم نبود. یک خاطره از آن روزها دارم که آن را هرگز فراموش نمیکنم. آن زمان امکانات کافی وجود نداشت و جرثقیبل کفی برای انتقال نبود و ناچار شدم وسیلهای را که سفارش داده بودم با پای خودش و به هر سختی بود تا اصفهان بیاورم.
اوایل شکل گیری ذوب آهن بود؟
بله. اوایل کار بود و هنوز فرهنگ صنایع سنگین میان مردم جانیفتاده بود و با یک نا امیدی و ابهام به این فعالیت نگاه میکردند. پروژه دست روس ها بود و نگاه جامعه هم به این موضوع خیلی مثبت نبود. اما وقتی خانه های سازمانی ساخته شد به آرامی قشر کارگر و مهندسان متوجه شدند که میتوان به تولید و پیشرفت امیدوار بود.
یادم می آید که مدت ها بعد از اینکه کارخانه ذوب آهن اصفهان راه افتاد تمام تیرآهن هایی که بیرون می آمد استاندارد نبود. و این اتفاق دستمایهای بود برای تمام کسانی که می خواستند روند بهبود فعالیتهای ذوب آهن را ناامید کننده، جلوه دهند. در حالی که در آغاز شروع به فعالیت تمامی صنایع، مشکلاتی وجود دارد، اما به آرامی راه میافتند و پیشرفت میکند.
کار مهندسان ایرانی در مقایسه با مهندسان روسی در شرکت ذوب آهن چگونه بود؟
مهندسان ایرانی بیشتر از مهندسان روسی پشتکار داشتند چرا که عرق ملی و تعصب داشتند. روسها برای پول کار میکردند و میخواستند زودتر کارشان تمام شود و از ایران بروند. در این حین مهندسان ایرانی سعی میکردند کار را از آنها یاد بگیرند و اجازه نمیدادند کار تعطیل شود.
ذوب آهن با تمام ناتواناییهایی که در آن زمان داشت توانست پیشرفت کند و در زمینههای اشتغال و شهرکسازی و زمینههای دیگر نیز فعالیت خود را ادامه داد.
اگرچه استارت شرکت ذوب آهن را روس ها زدند، اما ادامه کار که پیشرفت و ترقی و صادرات بود را مهندسین ایرانی انجام دادند. شهر اصفهان دیگر جدا از بحث تاریخی و هنری به ذوب آهن معروف شده بود و نامش به عنوان اولین کارخانه ذوب آهن ایران در خاورمیانه مطرح میشد.
مهم ترین چالش آن روزهای ذوبآهن اصفهان چه بود؟
رقابت پنهان میان مهندسان روسی و مهندسان ایرانی به یک چالش بدل شده بود. روسها میخواستند حاکم شوند و مدیریت را در دست بگیرند، اما مهندسان ایرانی هیچ گاه این اجازه را به آنها ندادند اگرچه از لحاظ علمی مهندسان روسی بیشتر از ما می دانستند، اما مهندسان ایرانی سعی کردند آنقدر پیشرفت کنند و در زمینه علمی بیاموزند تا گوی سبقت را از مهندسان روسی بگیرند.
البته این چالش به یک فرصت تبدیل شده بود و نکته مثبتی تلقی میشد. مهندسان روسی فکر میکردند که مهندسان ایرانی نمیتوانند به سرعت کار را فرابگیرند و این چالش وجود داشت. حتی برخی مواقع که کوره ها به دلایل متفاوتی خاموش میشد، مهندسان روسی این موضوع را بزرگ جلوه می دادند، اما مهندسان ایرانی سعی میکردند آن مشکل را حل کنند و گرما را به کوره ها باز گردانند. طوری این اتفاقات یکی پس از دیگری رقم میخورد که مهندسان روسی را شگفت زده کرده بود.
✅ @karkhone