دکتر جواد طباطبایی در یکی از گفت‌وگوهایش در سال ۹۲ مؤلفه‌های هویت ملی ایرانی را در ۴ عنصر خلاصه می‌کند: ۱. مسلمان بودن ۲. ایرانی بودن؛ که این دو درعرض هم‌اند و نباید یکی را به‌نفع دیگری کنار زد. ۳. سنت عقلی یونانی ۴. سنت غربی تجدد. بنده تا حدی با این تعریف موافقم؛ گرچه باید سیر تحولاتش درطول تاریخ فکری‌اجتماعی ایرانیان تبیین شود. دکتر حمید احمدی، استاد علوم سیاسی دانش‌گاه تهران، در مقاله‌ی کوتاهش با نام «دین و ملیت در هویت ایرانی» (۱۳۸۶) توضیح می‌دهد که ایرانیان چه‌گونه در سده‌های آغازین پس‌از حمله‌ی عرب‌ها، به ثبت و بازسازی هویت باستانی خود دست زده‌اند و این کار را هم‌زمان با پذیرش اسلام انجام داده‌اند. دکتر احمدی معتقد است که تقابل و ناسازگاری میان عنصر اسلامیت و ایرانیت، محصول رفتار حکومت در دهه‌ی ۴۰ و ۵۰ است که منجر به پیدایش کسانی چون مطهری و شریعتی شده‌است. البته من با ایشان موافق نیستم؛ زیرا پیش‌از آن ما افرادی چون کسروی و هدایت را داریم که ایرانِ منهای اسلام را می‌خواستند که می‌توان آن را محصول دوران رضاشاهی دانست و محمدرضاشاه، انسانی دین‌دار و معتقد بود و سعی در حذف اسلام نداشت.

@REsearchers
‌