✳️ نکته
تلفظ درست نام«ویس» در غزل شماره334 غزل های سعدی:
بنا به نوشته ی استاد دکتر محمد معین در فرهنگ «بُرهانِ قاطع» ویس(wis) است. یعنی بر وزن «دیس» درست است نه «وَیْس» بر وزن«قَیْس». در خود کتاب«ویس و رامین» نیز مواردی هست که همین تلفظ درست را نشان می دهد:
چو دایه این سخن ها گفت با ویس،
به یاری آمدش با لشکر ابلیس.
دلِ رام، آن گهی بشکیبد از ویس،
که از کردار بد بشکید ابلیس.
چو شاهنشاه دل خوش کرد با ویس،
دگر ره، در میان افتاد ابلیس.
دل اندر پنجه ی ابلیس مانده؛
دو چشمش سوی مَهدِ ویس مانده .
(ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی ، دو گفتار از : صادق هدایت و مینورسکی، با مقدمه و تصحیح و تحشیه ی: محمد روشن، نشر صدای معاصر، چاپ اول 1377ص 88)
مولوی «ویس» را با«اُوَیْس» هم قافیه ساخته و شاید باعثِ تلفظِ نادرست«ویس» شده است:
بوی رامین می رسد از جانِ ویس؛
بوی یزدان می رسد هم از اُویس
.
مثنوی سروش دفتر چهارم بیت 1827
گرچه مولوی در جاهای دیگر تلفظ درست را نیز به کار بُرده است و «ویسه» را با «کیسه» و «ویس» را با ابلیس» هم قافیه کرده است:
یار تو خُرجین توست و کیسه است،
گرتو رامینی، مَجو جز ویسه ات!
دفتر سوم ب 228
پس بجنبید اختیارت چون بلیس،
شد دلاله ، آردت پیغام ویس .
دفتر پنجم ب 2980
#احمد_عزتی_پرور
#خوانش_سعدی
@ezzatiparvar@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan