‍ ‏حاج سیاح محلاتی هنگامیگه متوجه شد می‌خواهند زنش بدهند شبانه به تبریز گریخت از آنجا به کشور ترکیه و سپس روسیه رفت.
پس از بازدید از اکثر کشورهای اروپایی و ملاقات با سران کشورها و مدیران کارخانه‌ها راهی کشور آمریکا گشت با مدیران شرکت‌ها و رییس جمهور آمریکا ملاقات داشت، سپس وارد ‏کشور ژاپن و کره و چین و... گردید.
پس از ۱۸ سال از بندر بوشهر وارد ایران شد. بقیه مطالب از زبان خودش: از کشتی که پیاده شدم از آمدنم به ایران پشیمان شدم، خانه‌های کج وکوله بی دروپیکر، مردمانی با لباس‌های مندرس، تراخم و کچلی و شپش از سر و روی مردم بالا میرفت، مردم ‏معتاد و دیوارها همه بوی ادرار و مدفوع میداد.
کوچه‌ها کج و کوله پر از دست‌انداز، جاده‌ها همان راه‌هایی بود که خداوند زمان آفرینش کره زمین خلق کرده بود و پر از راهزن.
تا رسیدم به تهران خبر جهانگردی من به گوش ناصرالدین‌شاه رسید و مرا احضار نمود.
‏مدت ۲ روز به من آموزش طرز برخورد با شاه ‏را می‌دادند. در حین آموزش یک آقایی رد شد. همه بلند شدند و احترام گذاشتند. پرسیدم این آقا کیست که احترام گذاشتید. گفتند این این آقا مسئول گربه شاه است و لقب ببری خان را دارد و ماهیانه ۲۰ تومان حقوق دارد. حقوق کارگر ماهیانه ۶ ریال بود.
به حضور شاه مشرف شدم. سکه‌هایی جمع‌آوری ‏شده از کشورهای مختلف روی میز و جلویش بود. پرسید شنیدم کشورهای زیادی را سفر کردی. عرض کردم تا جاییکه بدنم یاری کرد. دو نفر نزدیکش بود. قنسول فرانسه با من احوالپرسی کرد. جوابش را دادم.
‏سپس قنسول روسیه پرسید کجاها سفر کردم جواب دادم.
شاه پرسید شما کشور را در این ۱۸ سال چگونه دیده‌اید؟ ‏با تمام سفارشاتی که به من شده بود که با شاه راست نگویم دل به دریا زدم و گفتم قبله عالم بسلامت باشند جاده‌ها که شاهرگ حیاتی کشور است همان راههای است که خداوند از روز اول خلق کرده و پر از راهزنان و غارتگران. بیماری تراخم و کچلی و اعتیاد در بین مردم بیداد می‌کند. رشوه و چاپلوسی امری بدیعی ‏شده.
شاه سگرمه‌هاش درهم رفت. گفت: بدرد نوکری می‌خورد، استخدام شود. عرض کردم من آبروی نوکران را نمی‌برم؛ بهتر است آقای خودم باشم.
شاه گفت: از گدایی که بهتر است. عرض کردم: روزی از قبل مقدر شده است. شاه گفت: کسیکه انگشت به کون دنیا کرده درویش نمیشه..!
بعد از حضور شاه نزد وزرا رفتم. ‏
شگفتا به جای اینکه از من از پیشرفت و توسعه صنایع کشورها بپرسند از من دعای ۴۰ تاس می‌خواستند.!! یا می‌پرسیدند کدام کشور است که مردمانش نصف سگ و نصف آدم است..

‏منبع: سفرنامه حاج سیاح محلاتی

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment