بررسی یک متن و شعر ادبی از لحاظ حیطه ها و قلمرو های گوناگون
⬅️متن در سه قلمرو بررسی می شود:
1⃣ زبانی
2⃣ ادبی
3⃣ فکری
1⃣قلمرو زبانی:
🛑الف: سطح واژگانی:
🔹فارسی یا غیر فارسی بودن واژه
🔹نوع ساخت واژه(ساده، وندی، مرکب، وندی-مرکب)
🔹روابط معنایی واژگان(ترادف، تضاد، تضّمن، تناسب)
🔹نوع گزینش
🔹درست نویسی
🛑ب: سطح دستوری:
🔹ترکیبات و قواعد دستوری
🔹صرف و نحو
🔹کاربردهای تاریخی
🔹کوتاهی و بلندی جملات
2⃣قلمرو ادبی:
🛑الف: سطح موسیقایی:
🔹وزن
🔹قافیه
🔹ردیف
🔹آرایه های بدیع لفظی(واج آرایی، واژه آرایی"تکرار"، سجع، موازنه، ترصیع، جناس، اشتقاق)
🛑ب: سطح بیانی:
🔹تشبیه
🔹مجاز
🔹استعاره
🔹کنایه
🛑ج: سطح بدیع معنوی:
🔹تضاد
🔹ایهام
🔹ایهام تناسب
🔹مراعات نظیر
🔹تلمیح
🔹تضمین
🔹تناقض
🔹حس آمیزی
🔹لفّ و نشر
🔹اغراق
🔹حسن تعلیل
🔯3⃣قلمرو فکری: روحیّات، اعتقادات، نوع نگرش به جهان و دیگر جنبه های فکری از قبیل:
🔹عینی/ذهنی
🔹شادی گرا/غم گرا
🔹خردگرا/عشق گرا
🔹عرفانی/طبیعت گرا
🔹خوش بینی/بدبینی
🔹محلّی - میهنی/جهانی
🔹و ...
✍ تیمور مرادی 99/8/8
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan