مساله #غیزانیه یادآوری میکند که ابرچالش آب از مسیرهای متعدد امکان تبدیل شدن به بحران امنیت ملی و صحنه نزاعهای داخلی ( civil war) است. ایران به سه دلیل اقلیم خشک/نیمهخشک، خشکسالی و سومصرف آب، با ابرچالش آب روبهروست. و هنوز هم ارادهای در اصلاح این مسیر دیده نمیشود. مطالعات نشان میدهند شوک خشک سالی و شوک منفی به بخش کشاورزی هر دو احتمال نزاع داخلی بالا میبرند.
آب نهاده بدون جانشین در بخش کشاورزیاست. کاهش دسترسی به آب، تولید کشاورزی به دنبال آن تقاضا برای نیروی کار در بخش کشاورزی را کاهش میدهد. کاهش تقاضای نیروی کار کشاورزی، که در ایران به دلیل ویژگیهای هرم جمعیتی با مساله وجود جمعیت متمرکز مردان جوان و بیکاری مزمن و سیستماتیک بالا در جوانان همراه است. هزینه فرصت شرکت در مناقشات مسلحانه و یا خشونت آمیز را کاهش میدهد.
شاید مطالعه (Hsiang,
et.al., 2013) یکی از جامع ترین مطالعاتی باشه که نشون میده اثر تغییرات اقلیمی بر روی درگیریهای انسانی، فارغ از زمینههای جغرافیایی، سیاسی و یا نهادی (کشورهای مختلف) هم به اندازه کافی بزرگ هست و هم به لحاظ آماری معنادار. این دقیقا همان جایی هست که سیاستمدار ما هم باید از سدهای بیرویه بترسه، هم خشک شدن دریاچه ارومیه و هم تغییرات اقلیم و آلودگی آب و هوا.
بهعلاوه بخش کشاورزی در ایران، بخش labor intensive هست. بنابراین میشه فرض کرد که شوکهای کشاورزی، چه به دلیل پایین بودن قیمت محصولات یا کاهش تقاضا، چه به دلیل کاهش آب -به عنوان نهاده بدون جایگزین یا شور شدن خاک به خاطر خشک شدن دریاچه ارومیه) رخ بده، احتمال درگیریهای داخلی را بالا میبره. به علاوه که قیمت نسبی ارزان آب، باعث جانشین کردن نهاده آب با بهبود بهرهوری شده و در بلندمدت بخش کشاورزی را نسبت به شوک منفی در عرضه آب (چه از بارندگی و چه از سد زدن و ... ) آسیب پذیر تر کرده.
(Dube and Vargas, 2013)
نشون میدن که شوکها منفی به قیمت کالاهای اساسی، اگر به بخشهای کاربر (labor intensive) مانند کشاورزی وارد بشه، احتمال درگیریهای داخلی به نحو معناداری افزایش پیدا میکنه. علت این مساله این هست که در مناطق روستایی سطح اشتغال و یا درآمد ناشی از اشتغال به کشاورزی کاهش پیدا میکنه. و افراد مایل میشن که از طریق پیوستن به گروههای شبه نظامی درآمدشون را تامین کنند)
)Miguel
et.al, 2004)
برای نشون دادن اثر کاهش رشد اقتصادی بر روی نزاعهای داخلی در فاصله سالهای ۱۹۸۱-۹۹ از الگوی بارندگی در ۴۱ کشور آفریقایی استفاده کردند. در حقیقت با توجه به سهم بالای بخش کشاورزی در اقتصاد این کشورها و وابستگی این کشورها به آب باران -به دلیل عدم پیشرفته بودن سیستم آبرسانی) اثر میزان بارندگی سالانه -به عنوان متغیر ابزاری رشد – روی احتمال نزاع داخلی اندازهگیری کردند و نشون میدن که بارندگی به نحو معنا داری اختمال وقوع نزاه داخلی (درگیری با بیش از ۲۵ کشته در یک سال) را کاهش میده.
با توجه به تنوع قومی، مذهبی و فقر در استانهای غربی و جنوب غربی کشور به نظر میرسه تاخیر در پذیرفتن بحران آب، با توجه به عدم توانایی حاکمیت در مدیریت بحران در اشکال مختلف، حقیقتا جایز نیست. مگر اینکه سیاستگذار علاقهمند باشه آینده پیشبینی پذیر را بعد از کشورهای متخاصم منطقه ببینه. و بعد در زمان وقوع واقعه مجدد به سراغ سناریو امنیتی دولتهای متخاصم تامین مالی و سلاح کردند بره و بشود آنچه در آبان ۹۸ و خرداد ۹۹ در خوزستان اتفاق افتاد.
Dube and Vargas (2013): “Commodity Price Shocks and Civil Conflict: Evidence from Colombia”
Hsiang, Solomon M., Marshall Burke and Edward Miguel (2013). “Quantifying the Influence of Climate on Human Conflict.” Science 341 (6151): 1235367.
Miguel, Edward, Shanker Satyanath and Ernest Sergenti (2004). “Economic Shocks and Civil Conflict: An Instrumental Variables Approach.” Journal of Political Econ- omy 112(4): 725-753.
لینک مقالات:
منابع:
http://users.clas.ufl.edu/prwaylen/geo3280articles/Climate%20Change%20and%20Conflict.pdf…
https://data.nber.org/ens/feldstein/ENSA_Sources/Geospatial/Rainfall%20Africa/_Paper__Economic_Shocks_and_Civil_Conflict.pdf…
http://odube.net/papers/Dube_commodities_conflict.pdf————————-
یادداشتهای توسعه - فاطمهنجفی
@nosratolkhosro🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾