فروپاشی مالی شوروی چطور رخ داد؟
چرا شوروی نتونست مثل چین استبدادشو حفظ کنه و توسعه اقتصادی هم داشته باشه؟
مطالبی که میخونید از کتاب
The Struggle To Save The Soviet Economy
نوشته ی Chris Miller برداشته شده، و مطالبی که در مورد ایران مینویسم صرفا تحلیل شخصی خودم هستش، نه علم جامعه شناسی نه اقتصاد گروگان من نیستن
فروپاشی مالی در مورد مجموعه اتفاقایی بود که اواخر دهه 80 کسری بودجه شدیدی به وجود اوردن. البته شوروی همیشه برای برای اینکه بین دخل و خرجش یه بالانسی ایجاد کنه مشکل داشت،این روی کاهش کیفیت زندگی مردمش مستیقما اثر داشت، کمبود مواد غذایی یه مشکل دائمی توی 70 سال حکومت کمونیستی بود.
اقتصاد شوروی براساس مالکیت عمومی ( Public Property ) و کنترل دولت روی تمام ابزار های تولید و توزیع و قیمت گزاری بنا شده بود، اقتصادی که مالکیت خصوصی رو زیر سوال میبره و از اصول مارکت پیروی نمیکنه معلومه که با مشکل رو به رو میشه، حالا هرچقدرم که هزینه بشه براش و تازه فقط شوروی نبود، کلی از کشورهای اقماری شوروی و گروه های تروریستی داشتن منابع محدودشون میخوردن. بله، مردم شوروی هم مثل مردم ما منابع نفت و گازشون به جای اینکه خرج رفاهشون بشه صرف توسعه ی ایدولوژیک میشد تا مثلا انقلاب سرخ صادر بشه.
این مشکلات باعث شد که بهبود وضعیت اقتصادی بعد از مرگ استالین بشه اولویت شماره یک مقامات حزب کمونیست، برای اینکار موسسات زیادی تاسیس کردن که پژوهش کنن روی انواع مدل های اقتصادی تا بلکه به نوعی بشه با تغییر قوانین ضمن حفظ ارمان ها از این وضعیت بد اقتصادی خارج بشن.
شوروی برای تغییر مدل اقتصادیش شروع کرد از شرق اروپا و کشورهای زیرمجموعه پیمان ورشو به عنوان ازمایشگاه استفاده کرد، مدل های متعددی که درجاتی از حاکمیت و دخالت مارکت رو در نظر میگرفتن تو هر کشور اجرا شد.
اولین ازمایشگاه نظریه پردازا مجارستان بود, مجارستان که قبل از شورش مردم و سرکوبشون توسط تانک های شوروی خیلی وضعیت اقتصادی بدی داشت شد اولین نمونه بود که با کم کردن تعداد نماینده های دولت و سپردن بخشی از اختیارات به بخش خصوصی تونستن مشکل کمبود مواد غذایی و کالا رو حل کنن تا حدودی، ولی همچنان اون ایدئولوژی سوسیالیستی بود.
مدل ها متنوع بود، تو بعضی کشورها مشکلات مالی رو با تغییر بخشی از سیستم اداری کاهش میدادن، تو بعضی دیگه با قرض گرفتن و یارانه، لهستان نماد سیستم قرضی بود، که به حدی از بانک ها و کشورهای دیگه برای گذران امورش قرض گرفت که بدهی لهستان "دو برابر" کل بدهی شوروی شد !
این بدهی بالا اوردن به این راحتی ها هم نبود، یعنی شوروی نمیتونست بگه به من ربطی نداره و خودتی و خودت، چون کل سلطه شوروی تو شرق اروپا زیر سوال میرفت اگه اجازه میداد سقوط کنه یکی از این کشورها، درنتیجه نفت و گاز مفتی و… بهشون میداد ولی اینا هم فایده نداشت و این کشورا اعلام ورشکستگی کردن.
در نتیجه خیلی از این کشورا مجبور شدن سیاست های مد نظر وام دهنده ها رو برای پرداخت بدهی هاشون اجرا کنن، مثل کات کردن هزینه هایی که خیلی هاشون اساس نظام سوسیالیستی مثل بهداشت رایگان و اموزش رایگان رو زیر سوال میبرد، و همین اهرم فشار سیاستمداری اون کشورها به شوروی بود.
این سیاست های ریاضتی برای بازپرداخت بدهی ها خشم عمومی هم دنبال خودش میکشید، سیاستای ریاضتی یه چیز تو مایه های باج گرفتن موقع خروج و ورد به کشور، پول گرفتن بابت استفاده از خیابونای داخل شهر و بالا بردن قیمت بنزین بوده، بالا بردن شهریه دانشگاه ها و کم کردن پوشش بیمه هم بود.
اینا باعث شد که مردم شوروش کنن تو لهستان، اول شورش هم مقامات خود لهستان اصلا برخوردی نکردن و نمیخواستن برخورد کنن ولی همونطور که روزنامه وابسته دولتی شوروی دستور رو ارسال کرد باید مردم رو میکشتن یا تانک های شوروی حمله میکردن به لهستان! در این حد قلدری
استان به همین جا ختم نمیشد! فقط لهستان و مجارستان نبودن، تو یوگوسلاوی هم وضعیت فاجعه بار بود تورم سالانش به 200 درصد و حجم بدهی هاش به 21 میلیارد دلار رسیده بود! پس میتونید حدس بزنید چه فشار مالی بزرگی روی شوروی از جانب همپیماناش وارد میشده، کلی لبنان داشت برای آباد کردن.
برگردیم داخل شوروی، بعد از استالین خورشچف جانشینش شد و خیلی سریع بعد از اینکه انتقاد کرد از سیاست های استالین و سعی کرد اصلاحاتی انجام بده کودتای نرمی شد و کنار گذاشتن و یکی رو اوردن که به ارمان های اون نزدیک تر باشه، حالا چند تا کوت میکنم از برژنف اشنا بشید باهاش
برژنف جوون تر که بود وقتی بهش پیشنهاد دادن برای تحصیل بورس بشه بره پاریش گفته بود وقتی برسه پاریس از برج ایفل بالا میره و تف میندازه روی کل اروپا! تازه وقتی در مورد حمایتش از تروریسم میپرسیدن میگفت "حتی تو جنگل ها هم می خوان راه لنین رو ادامه بدن!" یه همچین ادمی بود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
چرا شوروی نتونست مثل چین استبدادشو حفظ کنه و توسعه اقتصادی هم داشته باشه؟
مطالبی که میخونید از کتاب
The Struggle To Save The Soviet Economy
نوشته ی Chris Miller برداشته شده، و مطالبی که در مورد ایران مینویسم صرفا تحلیل شخصی خودم هستش، نه علم جامعه شناسی نه اقتصاد گروگان من نیستن
فروپاشی مالی در مورد مجموعه اتفاقایی بود که اواخر دهه 80 کسری بودجه شدیدی به وجود اوردن. البته شوروی همیشه برای برای اینکه بین دخل و خرجش یه بالانسی ایجاد کنه مشکل داشت،این روی کاهش کیفیت زندگی مردمش مستیقما اثر داشت، کمبود مواد غذایی یه مشکل دائمی توی 70 سال حکومت کمونیستی بود.
اقتصاد شوروی براساس مالکیت عمومی ( Public Property ) و کنترل دولت روی تمام ابزار های تولید و توزیع و قیمت گزاری بنا شده بود، اقتصادی که مالکیت خصوصی رو زیر سوال میبره و از اصول مارکت پیروی نمیکنه معلومه که با مشکل رو به رو میشه، حالا هرچقدرم که هزینه بشه براش و تازه فقط شوروی نبود، کلی از کشورهای اقماری شوروی و گروه های تروریستی داشتن منابع محدودشون میخوردن. بله، مردم شوروی هم مثل مردم ما منابع نفت و گازشون به جای اینکه خرج رفاهشون بشه صرف توسعه ی ایدولوژیک میشد تا مثلا انقلاب سرخ صادر بشه.
این مشکلات باعث شد که بهبود وضعیت اقتصادی بعد از مرگ استالین بشه اولویت شماره یک مقامات حزب کمونیست، برای اینکار موسسات زیادی تاسیس کردن که پژوهش کنن روی انواع مدل های اقتصادی تا بلکه به نوعی بشه با تغییر قوانین ضمن حفظ ارمان ها از این وضعیت بد اقتصادی خارج بشن.
شوروی برای تغییر مدل اقتصادیش شروع کرد از شرق اروپا و کشورهای زیرمجموعه پیمان ورشو به عنوان ازمایشگاه استفاده کرد، مدل های متعددی که درجاتی از حاکمیت و دخالت مارکت رو در نظر میگرفتن تو هر کشور اجرا شد.
اولین ازمایشگاه نظریه پردازا مجارستان بود, مجارستان که قبل از شورش مردم و سرکوبشون توسط تانک های شوروی خیلی وضعیت اقتصادی بدی داشت شد اولین نمونه بود که با کم کردن تعداد نماینده های دولت و سپردن بخشی از اختیارات به بخش خصوصی تونستن مشکل کمبود مواد غذایی و کالا رو حل کنن تا حدودی، ولی همچنان اون ایدئولوژی سوسیالیستی بود.
مدل ها متنوع بود، تو بعضی کشورها مشکلات مالی رو با تغییر بخشی از سیستم اداری کاهش میدادن، تو بعضی دیگه با قرض گرفتن و یارانه، لهستان نماد سیستم قرضی بود، که به حدی از بانک ها و کشورهای دیگه برای گذران امورش قرض گرفت که بدهی لهستان "دو برابر" کل بدهی شوروی شد !
این بدهی بالا اوردن به این راحتی ها هم نبود، یعنی شوروی نمیتونست بگه به من ربطی نداره و خودتی و خودت، چون کل سلطه شوروی تو شرق اروپا زیر سوال میرفت اگه اجازه میداد سقوط کنه یکی از این کشورها، درنتیجه نفت و گاز مفتی و… بهشون میداد ولی اینا هم فایده نداشت و این کشورا اعلام ورشکستگی کردن.
در نتیجه خیلی از این کشورا مجبور شدن سیاست های مد نظر وام دهنده ها رو برای پرداخت بدهی هاشون اجرا کنن، مثل کات کردن هزینه هایی که خیلی هاشون اساس نظام سوسیالیستی مثل بهداشت رایگان و اموزش رایگان رو زیر سوال میبرد، و همین اهرم فشار سیاستمداری اون کشورها به شوروی بود.
این سیاست های ریاضتی برای بازپرداخت بدهی ها خشم عمومی هم دنبال خودش میکشید، سیاستای ریاضتی یه چیز تو مایه های باج گرفتن موقع خروج و ورد به کشور، پول گرفتن بابت استفاده از خیابونای داخل شهر و بالا بردن قیمت بنزین بوده، بالا بردن شهریه دانشگاه ها و کم کردن پوشش بیمه هم بود.
اینا باعث شد که مردم شوروش کنن تو لهستان، اول شورش هم مقامات خود لهستان اصلا برخوردی نکردن و نمیخواستن برخورد کنن ولی همونطور که روزنامه وابسته دولتی شوروی دستور رو ارسال کرد باید مردم رو میکشتن یا تانک های شوروی حمله میکردن به لهستان! در این حد قلدری
استان به همین جا ختم نمیشد! فقط لهستان و مجارستان نبودن، تو یوگوسلاوی هم وضعیت فاجعه بار بود تورم سالانش به 200 درصد و حجم بدهی هاش به 21 میلیارد دلار رسیده بود! پس میتونید حدس بزنید چه فشار مالی بزرگی روی شوروی از جانب همپیماناش وارد میشده، کلی لبنان داشت برای آباد کردن.
برگردیم داخل شوروی، بعد از استالین خورشچف جانشینش شد و خیلی سریع بعد از اینکه انتقاد کرد از سیاست های استالین و سعی کرد اصلاحاتی انجام بده کودتای نرمی شد و کنار گذاشتن و یکی رو اوردن که به ارمان های اون نزدیک تر باشه، حالا چند تا کوت میکنم از برژنف اشنا بشید باهاش
برژنف جوون تر که بود وقتی بهش پیشنهاد دادن برای تحصیل بورس بشه بره پاریش گفته بود وقتی برسه پاریس از برج ایفل بالا میره و تف میندازه روی کل اروپا! تازه وقتی در مورد حمایتش از تروریسم میپرسیدن میگفت "حتی تو جنگل ها هم می خوان راه لنین رو ادامه بدن!" یه همچین ادمی بود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment