قفس
صادق چوبک
قفسی پر از مرغ و خروس‌های خصی و لاری و رسمی و کلدماری و زیره‌ای و گل باقلائی و شیربرنجی و کاکلی و دم‌کل و پاکوتاه و جوجه‌های لندوک مافنگی کنار پیاده‌رو لب جوی یخ بسته‌ای گذاشته بود. تو جو تفاله چای و خون دلمه شده و انار دست لمبو و پوست پرتقال و برگ‌های خشک و زرت و زبیل‌های دیگر قاتی یخ بسته شده بود . لب جو نزدیک قفس، گودالی بود پر از خون دلمه شده یخ بسته که پر مرغ و شلغم گندیده و ته سیگار و کله و پاهای بریده مرغ‌ها و پهن اسب توش افتاده بود. کف قفس خیس بود. از فضله مرغ فرش شده بود. خاک و کاه و پوست ارزن قاتی فضله‌ها بود. پای مرغ و خروس‌ها و پرهایشان خیس بود. از فضله خیس بود. جایشان تنگ بود. همه تو هم تپیده بودند، مانند دانه‌های بلال بهم چسبیده بودند. جا نبود کز کنند. جا نبود بایستند. جا نبود بخوابند. پشت سرهم تو سر هم تک می‌زدند و كاكل هم را می‌کندند. جا نبود. همه توسری می‌خوردند. بود. همه سردشان بود. همه گرسنه‌شان بود. همه با هم بیگانه بودند. همه جا گند بود. همه چشم به‌راه بودند. همه مانند هم بودند. و هیچکس روزگارش از دیگری بهتر نبود.
آنهائی که پس از توسری خوردن سرشان را پائین می‌آوردند و زیر پر و بال و لاپای هم می‌شدند. خواه ناخواه تکشان توفضله‌های کف قفس می‌خورد. آنوقت از ناچاری از آن تو پوست ارزن می‌چیدند. آنهایی که حتی جا نبود تکشان به فضله‌های ته قفس بخورد بناچار به سیم دیواره قفس تک می‌زدند و خیره به بیرون می‌نگریستند. اما سودی نداشت و راه فرار نبود. جای زیستن هم نبود. نه تک غضروفی و نه چنگال و نه قدقد خشم‌آلود و نه زورو فشار و نه تو سر هم زدن راه فرار نمی‌نمود. اما سرگرم‌شان میکرد. دنیای بیرون به آنها بیگانه و سنگدل بود نه خیره و دردناک نگریستن و نه زیبائی پرو بالشان به آنها كمک نمی‌کرد. توهم می‌لولیدند و تو فضله خودشان تک می‌زدند و از کاسه شکسته کنار قفس آب می‌نوشیدند و سرهایشان را به نشان سپاس بالا می‌کردند و به سقف دروغ و شوخگن و مسخره قفس می‌نگریستند و حنجره‌های نرم و نازکشان را تکان می‌دادند. در آندم که چرت می‌زدند همه منتظر و چشم به راه بودند. سرگشته و گشته و بی‌تکلیف بودند. رهائی نبود. جای زیست و گریز نبود فرار از آن منجلاب نبود. آنها با یک محکومیت دستجمعی در سردی و بیگانگی و تنهائی و سرگشتگی و چشم به راهی برای خودشان می‌پلکیدند.
بناگاه در قفس باز شد و در آنجا جنبشی پدید آمد. دستی سیاه سوخته و رگ درآمده و چرکین و شوم و پینه بسته تو قفس رانده شد و میان هم‌قفسان به کند و کو درآمد - دست با سنگدلی و خشم و اعتنائی در میان آن به درو افتاد و آشوبی پدیدار کرد. هم‌قفسان بوی مرگ‌آلود آشنائی شنیدند چندششان شد و پرپر زدند و زیر پر و بال هم پنهان شدند. دست بالای سرشان می‌چرخید؛ و مانند آهن‌ربای نیرومندی آنها را چون براده‌ی آهن می‌لرزاند. دست همه جا گشت و از بیرون چشمی چون در اداره آن را راهنمائی میکرد تا سر انجام بيخ بالیک جوجه ریغونه‌ای چسبید و آن را از آن میان بلند کرد اما هنوز دست و جوجه‌ای که در آن تقلا و جيك جيك می‌كرد و پروبال می‌زد بالای سر مرغ و خروس‌های دیگر می‌چرخید و از قفس بیرون نرفته بود که دوباره آنها سر گرم چریدن در آن منجلاب و تو سری خوردن شدند. سردی و گرسنگی و سرگشنگی و بیگانگی و چشم به‌‌راهی به جای خودسری بود. همه بیگانه و بی‌اعتنا و بی‌مهر، بربر به هم نگاه می‌کردند و یا با چنگال خودشان را می‌خاریدند پای قفس در بیرون کاردی تیز و کهن بر گلوی جوجه مالیده شد و خونش را بیرون جهاند. مرغ و خروس‌ها از تو قفس می‌دیدند. قدقد می‌کردند و ديواره‌ی قفس را تک می‌زدند، اما دیوار قفس سخت بود. بیرون را می‌نمود اما راه نمی‌داد. آنها کنجکاو و ترسان و چشم براه و ناتوان به جهش خون هم قفس‌شان که اکنون آزاد شده بود نگاه می‌کردند. اما چاره نبود این بود که بود. همه خاموش بودند و گرد مرگ در قفس پاشیده شده بود.
هماندم خروس سرخ روی پر زرق و برقی تک خود را توی فضله‌ها شیار کرد و سپس آن را بلند کرد و بركاكل شق و رق مرغ زیره‌ای پا کوتاهی کوفت. در دم مرغك خوابید و خروس به چابکی سوارش شد. مرغ توسری خورده و زبون تو فضله‌ها خوابید و باشد. خودش را تکان داد و پر و بالش را پف و پر باد کرد و سپس برای خودش چريد. بعد تولك رفت. کمی ایستاد، دوباره سرگرم چرا شد .
قدقد و شیون مرغی بلند شد. مدتی دور خودش گشت. سپس شتابزده میان قفس چندك زد و هولکی تخم دلمه بی‌پوست خونینی تو منجلاب قفس ول داد. در دم دست سیاه سوخته‌ی رگ درآمده‌ی چرکین شوم پینه بسته‌ای هوای درون قفس را درید و تخم را از توی آن گندزار ربود و هماندم در بیرون قفس دهانی چون گور باز شد و آن را بلعید. هم‌قفسان چشم برا راه، خیره جلو خود را می‌نگریستند.
از مجموعه داستان انتری که لوطی‌اش مرده بود.
@tabarshenasi_ketab
صادق چوبک
قفسی پر از مرغ و خروس‌های خصی و لاری و رسمی و کلدماری و زیره‌ای و گل باقلائی و شیربرنجی و کاکلی و دم‌کل و پاکوتاه و جوجه‌های لندوک مافنگی کنار پیاده‌رو لب جوی یخ بسته‌ای گذاشته بود. تو جو تفاله چای و خون دلمه شده و انار دست لمبو و پوست پرتقال و برگ‌های خشک و زرت و زبیل‌های دیگر قاتی یخ بسته شده بود . لب جو نزدیک قفس، گودالی بود پر از خون دلمه شده یخ بسته که پر مرغ و شلغم گندیده و ته سیگار و کله و پاهای بریده مرغ‌ها و پهن اسب توش افتاده بود. کف قفس خیس بود. از فضله مرغ فرش شده بود. خاک و کاه و پوست ارزن قاتی فضله‌ها بود. پای مرغ و خروس‌ها و پرهایشان خیس بود. از فضله خیس بود. جایشان تنگ بود. همه تو هم تپیده بودند، مانند دانه‌های بلال بهم چسبیده بودند. جا نبود کز کنند. جا نبود بایستند. جا نبود بخوابند. پشت سرهم تو سر هم تک می‌زدند و كاكل هم را می‌کندند. جا نبود. همه توسری می‌خوردند. بود. همه سردشان بود. همه گرسنه‌شان بود. همه با هم بیگانه بودند. همه جا گند بود. همه چشم به‌راه بودند. همه مانند هم بودند. و هیچکس روزگارش از دیگری بهتر نبود.
آنهائی که پس از توسری خوردن سرشان را پائین می‌آوردند و زیر پر و بال و لاپای هم می‌شدند. خواه ناخواه تکشان توفضله‌های کف قفس می‌خورد. آنوقت از ناچاری از آن تو پوست ارزن می‌چیدند. آنهایی که حتی جا نبود تکشان به فضله‌های ته قفس بخورد بناچار به سیم دیواره قفس تک می‌زدند و خیره به بیرون می‌نگریستند. اما سودی نداشت و راه فرار نبود. جای زیستن هم نبود. نه تک غضروفی و نه چنگال و نه قدقد خشم‌آلود و نه زورو فشار و نه تو سر هم زدن راه فرار نمی‌نمود. اما سرگرم‌شان میکرد. دنیای بیرون به آنها بیگانه و سنگدل بود نه خیره و دردناک نگریستن و نه زیبائی پرو بالشان به آنها كمک نمی‌کرد. توهم می‌لولیدند و تو فضله خودشان تک می‌زدند و از کاسه شکسته کنار قفس آب می‌نوشیدند و سرهایشان را به نشان سپاس بالا می‌کردند و به سقف دروغ و شوخگن و مسخره قفس می‌نگریستند و حنجره‌های نرم و نازکشان را تکان می‌دادند. در آندم که چرت می‌زدند همه منتظر و چشم به راه بودند. سرگشته و گشته و بی‌تکلیف بودند. رهائی نبود. جای زیست و گریز نبود فرار از آن منجلاب نبود. آنها با یک محکومیت دستجمعی در سردی و بیگانگی و تنهائی و سرگشتگی و چشم به راهی برای خودشان می‌پلکیدند.
بناگاه در قفس باز شد و در آنجا جنبشی پدید آمد. دستی سیاه سوخته و رگ درآمده و چرکین و شوم و پینه بسته تو قفس رانده شد و میان هم‌قفسان به کند و کو درآمد - دست با سنگدلی و خشم و اعتنائی در میان آن به درو افتاد و آشوبی پدیدار کرد. هم‌قفسان بوی مرگ‌آلود آشنائی شنیدند چندششان شد و پرپر زدند و زیر پر و بال هم پنهان شدند. دست بالای سرشان می‌چرخید؛ و مانند آهن‌ربای نیرومندی آنها را چون براده‌ی آهن می‌لرزاند. دست همه جا گشت و از بیرون چشمی چون در اداره آن را راهنمائی میکرد تا سر انجام بيخ بالیک جوجه ریغونه‌ای چسبید و آن را از آن میان بلند کرد اما هنوز دست و جوجه‌ای که در آن تقلا و جيك جيك می‌كرد و پروبال می‌زد بالای سر مرغ و خروس‌های دیگر می‌چرخید و از قفس بیرون نرفته بود که دوباره آنها سر گرم چریدن در آن منجلاب و تو سری خوردن شدند. سردی و گرسنگی و سرگشنگی و بیگانگی و چشم به‌‌راهی به جای خودسری بود. همه بیگانه و بی‌اعتنا و بی‌مهر، بربر به هم نگاه می‌کردند و یا با چنگال خودشان را می‌خاریدند پای قفس در بیرون کاردی تیز و کهن بر گلوی جوجه مالیده شد و خونش را بیرون جهاند. مرغ و خروس‌ها از تو قفس می‌دیدند. قدقد می‌کردند و ديواره‌ی قفس را تک می‌زدند، اما دیوار قفس سخت بود. بیرون را می‌نمود اما راه نمی‌داد. آنها کنجکاو و ترسان و چشم براه و ناتوان به جهش خون هم قفس‌شان که اکنون آزاد شده بود نگاه می‌کردند. اما چاره نبود این بود که بود. همه خاموش بودند و گرد مرگ در قفس پاشیده شده بود.
هماندم خروس سرخ روی پر زرق و برقی تک خود را توی فضله‌ها شیار کرد و سپس آن را بلند کرد و بركاكل شق و رق مرغ زیره‌ای پا کوتاهی کوفت. در دم مرغك خوابید و خروس به چابکی سوارش شد. مرغ توسری خورده و زبون تو فضله‌ها خوابید و باشد. خودش را تکان داد و پر و بالش را پف و پر باد کرد و سپس برای خودش چريد. بعد تولك رفت. کمی ایستاد، دوباره سرگرم چرا شد .
قدقد و شیون مرغی بلند شد. مدتی دور خودش گشت. سپس شتابزده میان قفس چندك زد و هولکی تخم دلمه بی‌پوست خونینی تو منجلاب قفس ول داد. در دم دست سیاه سوخته‌ی رگ درآمده‌ی چرکین شوم پینه بسته‌ای هوای درون قفس را درید و تخم را از توی آن گندزار ربود و هماندم در بیرون قفس دهانی چون گور باز شد و آن را بلعید. هم‌قفسان چشم برا راه، خیره جلو خود را می‌نگریستند.
از مجموعه داستان انتری که لوطی‌اش مرده بود.
@tabarshenasi_ketab
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment