سوال :
کلماتی که حتما باید مد بگیرین
از کجا متوجه بشیم این کلمات حتما باید مد دار نوشته بشه اگه چه حرفی در کنار چی قرار بگیرد باید از مد استفاده بشه ؟
پاسخ :
نشانهي( ـــ) بر روي حرف «ا » قرار ميگيرد و « الف ممدود » را به وجود ميآورد . قاعده بر آن است كه هرگاه بعد از همزهي مفتوح «الف» ساكني بيايد بر روي هم الف مدي «آ» را ميسازند كه به اصطلاح «الف ممدود » ناميده ميشود . اين حرف در اوّل يا وسط كلمه ميآيد . مانند : آخر، آمد ، مآخذ، الآن.
نشانهي (ــــ) بايد بالاي حرف « الف » نوشته شود و در كلمات ساده گذاشتن آن ضروري است ، در املاي اين قبيل كلمات ، معمولاً اغلب دانشآموزان (نشانهي مد) را درست به كار ميبرند ، ولي دربارهي كلمات مركبي كه جزء دوم آن ها با «آ» شروع ميشود ، دقّت و توجّه بيش تري لازم است.
كلماتي مانند: خوش آواز ، سرآمد،
سر آغاز و … نشانهي مد دارند امّا كلماتي مانند : همايش ، دلارام ، پيشامد و… به نشانهي « ــــ » نياز ندارند. پس اگر جزء دوم يك كلمهي مركب با مصوّت بلند آغاز شود (نه با همزهي قبل از آن) ، نشانهي مد به كار نمي رود. ضمناً در كلمات مركب طولاني ، نشانهي مد غلبه دارد. مانند: تعجّب آور، نام آور و… .
تذكّر: مد « ـــ » در زبان فارسي بر خلاف زبان عربي كه عمدتاً براي كشش و زيبايي در صوت به كار ميرود يك واج محسوب ميشود .
- استاد دریانورد
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan