در باب تمدن، مدنیت و شهریگری
تمدن؛ کلمه ای ست که ساختار ظاهری عربی ، اما ساختار معنوی فارسی دارد. ریشه آن به کلمه شار یا همان شهر که پارسی ست باز می گردد. در زمان ساسانیان به امپراطوری ایران، ایرانشهر گفته می شد. یعنی شهر ایران؛ یعنی تمدن ایران. فردوسی عبارت شهر ایران را ده ها بار به کار برده است:
همه شهر ایران به دیدن شدند...
کلمه تمدن را نیز ایرانیان مسلمان ساخته اند و پس از اسلام به جای شهرآیینی به کار گرفته اند. خود اعراب از کلمه تمدن برای این متظور استفاده نمی کنند. در عربی تمدن می شود: الحضاره. بنابراین تمدن یک واژه ی ایرانی ست.
ابن خلدون پدر علم جامعه شناسی به درستی و با صداقت ستودنی به این مسئله اشاره می کند و اعتراف می کند که تمدن اسلامی همان تمدن ایرانی ست و این ایرانیان بودند که پایه های شهری داشتند و تمدن اسلامی را بنا کردند. او پا فراتر می گذارد و می گوید جز ایرانیان هیچ ملتی در زمان ظهور اسلام شهری نبودند.
جالب است اگر بگوییم آنچه برای اولین بار در غرب نیز در قرن چهاردهم میلادی پدید امده و با واژه civil به بروز رسیده است، باز تحت تاثیر تمدن ایرانی اسلامی بوده است. چرا که آنان نیز اجتماع پیشرفته انسانی را بر مبنای شهریگری تعریف کرده اند. چه در کلمه سازی و چه در تعریف محتوا.
#رضا_شیبانی
#ایران#شهر#تمدن#الحضاره#ایرانشهر#فردوسی#ابن_خلدون#فرهنگ#سیاست#تمدن_ایران_اسلامی
@zahrdaroo